داروخانه دکتر حلاجیان

Dr. Hallajian Pharmacy

 مشــاوره داروسـاز با بیــمار

 در بیـماریــهای مـزمن

 

* دکتر حسین حلاجیان

غلبه بر بیماریهای مزمن نیاز به اصلاح شیوه زندگی و دارودرمانی طولانی مدت دارد. آگاهی بیمار از شرایط بیماری و نحوه مواجهه او با بیماری نقش قابل ملاحظه ای در کنترل بیماری مزمن بازی میکند.مشاوره موثر داروساز با بیمار،موجب درک  بهتر بیمار از بیماری و استفاده از شیوه های مناسب اصلاح زندگی، همچنین دارودرمانی صحیح و متابعت  بهتر بیمار میشود. داروساز مسئولیتی جدی برای مشاوره به بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن دارد.داروساز در نقش یک مشاور باید معلومات و مهارتهای لازم برای یک ارتباط موثر با بیمار، با استفاده از روشهای کلامی و بدون کلام را داشته باشد.

مقدمه : دسترسی آسان و استفاده منطقی از داروها، برای یک پاسخ درمانی موفق ، حیاتی است.اگرچه پیشرفت سریع علم و تکنولوژی به فهمیدن عمل بیماریها و ساخت  مولکولهای جدید کمک قابل  توجهی کرده ، اما خیلی اوقات پزشکان قادر به تامین همه اهداف درمانی بیمار نمی­شوند .

در سال 2003 سازمان جهانی بهداشت مهمترین علل شکست درمان را عدم پیروی بیمار و یا رعایت ناقص توصیه­های لازم توسط بیمار برای رسیدن به همه اهداف درمانی اعلام کرد.

تبعیت بیمار (Patient Compliance) بنا به تعریف،یعنی  پایبندی بیمار به رعایت دستورات دارویی و آموزشهای لازم از طرف دکتر داروساز . یعنی اینکه بیمار بفهمد دارو را چگونه باید استفاده کند و همچنین در کنار مصرف دارو چگونه باید عادات خود را اصلاح کند تا دارو حداکثر تأثیر خود را بگذارد. یعنی همان تغییر شیوه زندگی و داشتن ذهنیت مثبت. 

 عدم تبعیت بیمار از دستورات دارویی میتواند منجر به عواقب ذیل شود:

 Underuse: (مصرف ناقص یا ناکافی)

Overuse : (مصرف بیش ازحد مجاز )

Misuse: (فراموشی مصرف دارو)

Abuse   : (سوء استفاده از دارو)

رایج ترین علل عدم تبعیت صحیح بیمار،عبارتند از: طبیعت چند درمــانی، فواصل مــصرف دارو، مدت زمان یا طول دوره دارودرمانی، درمان با چند دارو، ترس از عــوارض جانــبی، قیــمت دارو، روشهـای تجــوی، مزه دارو و ....

نتایج چندین مطالعه معلوم میکند که حدود 10% از بستریهای بیمارستان و حدود 23% از مراقبتهای پرستاری

در منزل به عدم تبعیت بیمار بستگی دارد. در یک مطالعه دیگر روی موارد بستری در بیمارستان حدود 23% از واکنشهای نابه جای دارویی که منجر به بستری میشود به عدم تبعیت بیمار مرتبط میشود.

در 30 ساله اخیر با توجه به رشد و توسعه داروسازی، حرفه داروسازی از حالت سنتی درآمده و تحت عنوان "مراقبت دارویی " نامیده میشود که مهمترین اصل آن زیر نظر گرفتن بیمار و تعامل با او برای رسیدن به کیفیت بالای زندگی  است.

اهداف مراقبت دارویی :

 1- درمان بیماری  

 2- حذف یا به حداقل رساندن علائم و نشانه های بیماری 

 3- ممانعت از پیشرفت بیــماری و یا حداقل کند کردن سیر پیشرفت آن

 4- پیشگیری از بیماری

یکی از مهمترین چشم اندازهای مراقبت دارویی، مشاوره با بیمار در رابطه با داروهایش است . این مسئولیت با داروساز است که قبل از تحویل داروی بیمار، با او مشاوره کند. مشاوره، نه تنها تبعیت بیمار را افزایش میدهد، بلکه مشکلات ناشی از بی توجهی به درمان، یا مصرف غلط دارو را نیز به حداقل می رساند.

مشـاوره با بـیمار

 ممکن است مشاوره با بیمار تحت عنوان " فراهم کردن اطلاعات دارویی بصورت شفاهی یا یادداشت برای بیمار یا همراهش و یا توضیح روشهای خاص مصرف، عوارض نابجا، طرز نگهداری ،رژیم  خاص و اصلاح روش زندگی " تعریف شود.

این فرایند مستلزم یک ارتباط چهره به چهره  بین داروساز و بیمار (یا گیرنده خدمت) است. پس این فرایند در ذات خود فرایندی پویا و متقابل است. در مشاوره فعال باید تک تک پارامترهایی که موجب درک صحیح بیمار از بیماری، داروها و الزامات اصلاح شیوه زندگی­اش می­شود در نظر گرفته شود.

اجزای مشاوره با بیمار

بر اساس اکثر منابع معتبر در مورد مشاوره داروساز با بیمار، داروساز حداقل باید موارد زیر را در مشاوره توضیح دهد:

  • نام و توصیف دارو
  • شکل دارویی
  • نحوه مصرف
  • طول درمان
  • توصیه های خاص یا روش آماده کردن دارو
  • مقدار مصرف
  • عوارض جانبی ، تداخلات دارویی  و منع مصرف ها و طریقه مواجهه با آنها
  • شرایط نگهداری
  • اطلاعات مربوط به بسته بندی مجدد
  • فراموش کردن یک وعده مصرف دارو

 

تکنیـکهای مشـاوره

برای یک مشاوره موثر تکنیکهای متعددی می­توانند مورد استفاده قرار گیرند.

بعنوان مثال ارائه اطلاعات به بیمار بصورت یادداشت یا استفاده از امکانات سمعی بصری، استفاده از امکاناتی مثل برچسب های جذاب، جا قرصی های مدرج، چارت های محاسبه داروی باقیمانده و نیز ظرفهای دارویی و درپوشهای خاص در این مورد موثراست. فارماکوپه آمریکا USP)  ) مراحل مشاوره را در 4 مرحله تعریف کرده :

-     مرحله اول : انتقال اطلاعات دارویی : که طی آن فقط داروساز صحبت میکند و اطلاعات کلی، کوتاه و مختصر دارویی را برای استفاده صحیح بیمار ارائه می­دهد.

-         مرحله دوم: تبادل اطلاعات دارویی : که طی آن داروســاز سئوالاتی از بیــمار می­پرســد و اطــلاعات

      جزئی تر دارو را مطابق با وضعیت بیمار به او    انتقال می دهد.

-     مرحله سوم: آموزش دارویی: که طی آن داروساز با توجه به مصرف خاص دارو، به صورت  فعال و با همکاری بیمار، اطلاعات مفهومی مربوط به مصرف دارو را به او آموزش می­دهد.

-     مرحله چهارم : مشاوره دارویی : که طی آن داروساز و بیمار یک مکالمه دقیق با هم دارند که افزایش مهارتهای بیمار در حل مشکلاتش با دارو نیز حداکثر کارآیی دارو را فراهم می­کند.

مهارتهای ارتباطی در مشاوره دارویی

ارتباط یعنی تبادل اطلاعات، ایده ها، افکار و احساسات. این فرایند فقط شامل کلمات و جملات نیست بلکه مجموعه­ای از حرکات صورت ، واکنشها ، لحن صدا، حرکات بدن و سایر علائم رفتاری است. ارتباط موثر با بیمار بستگی زیادی به ایجاد حس همدلی بین داروساز و بیمار در جریان مشاوره دارد.

داروساز باید از تمام مهارتهای گفتاری و رفتاری طی زمان مشاوره  استفاده کند.

مطالعات بسیاری نشان میدهند که مشاوره موثر با بیمار به نحو قابل ملاحظه ای موجب افزایش تبعیت صحیح بیمار از دارو درمانی ، کاهش شکست درمان و کاهش اتلاف منابع بهداشتی می شود .

برای برقراری یک ارتباط خوب، داروساز باید به نوع سئوالاتی که از بیمار میپرسد، نحوه و چگونگی پرسیدن سئوال و نیز دوری از تکرار توجه کند. حتی داروساز باید از لحاظ ظاهر و لباس نیز آراسته باشد تا بیمار احساس کند با فردی حرفه ای سر و کار دارد . لحن و فضای مشاوره باید با خاستگاه بیمار سازگار باشد. یک مشاور خوب باید به دقت به بیمار گوش فرا داده و خود را در مشکلات بیمار سهیم نشان دهد تا بیمار بتواند احساس واقعی خود از بیماریش را بیان کند. طی مدت مشاوره ، داروساز باید تمام حواسش را به مشاوره بدهد نه اینکه حواسش به جاهای دیگر هم باشد. حتی صدا کردن داروساز برای یک تماس تلفنی هم می­تواند در کیفیت مشاوره تأثیر بـگذارد.یک مشــاوره مـوثر موقعی تمام می­شود که سئوالات بسیاری توسط بیمار پاسخ داده شوند.

طی مشاوره، داروساز نباید گفتار یا رفتار غیر حرفه ای و خارج از نزاکت انجام دهد.

 مشاوره با بیمار،ضرورتی فزاینده در بیماریهای مزمن

برعکس بیماریهای حاد که بیمار، خود تا حدی قادر به درک بیماری و اقدام برای مراقبت فوری و احیاناً گذراندن مدتی کوتاه در بیمارستان است، در بیماریهای مزمن به بستری در بیمارستان ، خودارزیابی توسط بیمار ، پیگیری، مصرف دارو به مدت طولانی ، سنجشهای غیر دارویی و ملاحظات متعدد جهت اصلاح شیوه زندگی نیاز است.

امروزه به خوبی مشخص شده که فراوانی بیماری­های مزمن ارتباط تنگاتنگی با عادات خاص مثل سیگار کشیدن، رژیم نامناسب، زندگی بی تحرک، اعتیاد به مواد مخدر و بقیه شیوه های نامناسب زندگی دارد. پیشگیری و درمان مناسب این بیماریها نیاز به تغییر رفتار دارد.

داروسازان، خود را با آخرین پیشرفتها در مورد اصلاح شیوه زندگی به روز کرده اند. علاوه براین بسیاری از بیماریهای مزمن در تمام طول عمر بیمار با اوهمراهند و ذهنیت و روحیه بیمار را به شدت تحت تأثیر خود قرار داده و بیش از بیماریهای حاد موجب کاهش کیفیت زندگی او می­شوند.

در مشاوره با بیمار مبتلا به بیماری مزمن، داروساز باید نسبت به این روحیه تضعیف شده حساسیت داشته باشد و سعی در اصلاح و تقویت روحیه بیمار نماید.

برای این بیماران ، منزل، مرکز مراقبتهای مربوط به بیماریشان محسوب میشود و به همین دلیل این بیماران نیاز بیشتری به داشتن اطلاعات در مورد کنترل بیماریشان دارند .

از آنجاییکه بیماریهای مزمن مراحل مختلفی را طی میکنند و جهت کنترل هر یک از این مراحل، اســـتراتژی­های متفاوتی مورد نیاز است، اول از همه چیز،این بیــماران، مشترکاًً با سبــک زندگی سالم آشنا می­شوند. در این مقاله تعدادی ازاین بیماریهای مزمن با تأکید بر نقش داروساز در مشاوره با بیماران و کنترل بیماری مورد بررسی قرار می­گیرد.

1- پرفشاری خون

گرچه پرفشاری خون به خودی خود یک بیماری نیست، با اینحال بعنوان یک عامل خطر، در صورت عدم کنترل می­تواند منجر به ضایعات فراوان از جمله در انتهای اندامها و همچنین ،تأثیر شدید روی کیفیت زندگی شود. کنترل پرفشاری خون در کنار روشهای دارویی، به روشهای غیر دارویی نیز نیازمند است .

- روشهای غیر دارویی :

در بسیاری از موارد، روشهای غیر دارویی ممکن است به تنهایی در کنترل پرفشاری خون کافی باشند.

 داروساز میتواند در مشاوره با بیمار در مورد کاهش وزن، فعالیت بدنی مناسب، محدود کردن مصرف نمک و کالری و افزایش مصرف فیبر، محدودیت مصرف چربی اشباع شده، قطع مصرف سیگار، ملاحظات مربوط به مصرف داروهای ضد سرماخوردگی حاوی سمپاتومیمتیک ها و نیز اندازه گیری فشار خون توسط خود بیمار، توصیه های لازم را بصورت مفصل به او ارائه کند.

-روشهای دارویی :

در اکثریت موارد ، جهت درمان پرفشاری خون نیاز به مصرف دارو وجود دارد.

از آنجاییکه معمولاً پرفشاری خون ، علائم خاصی ندارد، بیماران معمولاً آن را دست کم می­گیرند. بنابراین عدم  تبعیت بیمار ازدارو درمانی در این مورد خیلی شایع است. از طرف دیگر این یک واقعیت است که خیلی از داروهای ضد فشار خون می­توانند عوارض جدی ایجاد کنند. بعنوان مثال مهار کننده های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) میتوانند سرفه ایجاد کنند. بتابلاکرها موجب برادی کاردی می­شوند و....

در بعضی موارد تنظیم دوز داروها هم خیلی ضروریست.

بعضی از توصیه هایی که باید طی دوره دارودرمانی توسط داروساز به بیمار داده شود در جدول 1 آمده است.


جدول 1- نکات قابل توصیه در مشاوره دارویی در مورد پر فشاری خون

گروه  دارویی

نقش داروساز

دیورتیک ها

هشدار در مورد آشفتگی و گیجی – اطمینان از رعایت دوز مصرفی توسط بیمار – تنظیم زمان مصرف دارو جهت پرهیز از تکرر ادرار طی شب – توضیح در مورد امکان تداخل با مهارکننده های آنژیوتانسین

بتابلاکرها

هشدار در مورد افت فشار خون – گیجی – سردرد و برادی کاردی . هشدار در مورد کابوسهای شبانه – کاهش میل جنسی  و مشکلات عصبی . توضیح در مورد لزوم Taperکردن دارو قبل از قطع مصرف

مهار کننده های مبدل آنژیوتانسین

هشدار در مورد افت فشار خون – گیجی –سرفه – احساس مزه نامطبوع و بثورات جلدی

مسددهای  کانال کلسیم

هشدار در مورد تورم لثه – درد سینه – تورم مفاصل (در استفاده با نیفدیپین) – یبوست – آشفتگی- اختلال در تصمیم گیری – آموزش بیمار در مورد اینکه قرص آهسته رهش را نصف نکند. آموزش به بیمار در مورد اندازه گیری ضربان قلب خود از طریق نبض

آلفا بلاکرها

هشدار در مورد افت فشار خون – بیماران دارای مشکلات گوارشی تحت درمان نباید قرص را تقسیم کنند یا بجوند .

 

1-     دیابت :

دیابت بیماری مزمنی است که با تغییر در متابولیسم کربوهیدرات، چربی و پروتئین همراه است. این بیماری در دراز مدت اندامها و دستگاه های مختلف بدن را دچار مشکل نموده و به همین جهت روی کیفیت زندگی بیمار تأثیر منفی می­گذارد. عواملی مانند" اطلاعات بیمار در مورد بیماریش، فاکتورهای اجتماعی – اقتصادی ، رژیم غذایی منظم ، سنجش قند خون توسط خود بیمار"  نقش حیاتی  در کنترل دیابت دارند .

 طی مطالعات متعدد مشخص شده که مشاوره با بیمار و آموزش به او میتواند به نحو قابل ملاحظه ای موجب ارتقاء کیفیت زندگی در این بیماران گردد. همزمان با گسترش داروها و تجهیزات و تدابیر درمانی برای درمان دیابت، نقش داروساز نیز در این زمینه گسترش یافته و می یابد. داروساز می­تواند به بیمار در مورد مصارف خاص داروها ، تداخلات داروها ، طرز استفاده از دستگاه­های اندازه گیری قند خون و نیز آگاهی رسانی در مورد نهادها و سیستمهای خدمات رسانی بیماران دیابتی کمک کند .

 تعدادی از توصیه های غیر دارویی داروساز به بیمار در ادامه خواهد آمد. 

- رویکردهای غیر دارویی:

داروساز میتواند دورنمایی از دیابت ، استرس و فاکتورهای اجتماعی – روانی ، همچنین نقش خانواده و حمایتهای اجتماعی ، تغذیه ، ورزش و فعالیت، اهمیت سنجش قند خون و استفاده از نتایج آن، ارتباط بین تغذیه، ورزش، دارودرمانی و سطح گلوکز خون به بیمار ارائه دهد. همچنین توصیه های لازم برای پیشگیری، تشخیص و درمان عوارض حاد و مزمن دیابت، مراقبت از پا،دندانها و پوست، روشهای تغییر رفتار، تنظیم هدف، حل مشکل، کاهش ریسک فاکتورها، مواجهه با بارداری و شرایط بعد از زایمان و ... نیز از دیگر مواردی است که داروساز میتواند به بیمار مشاوره دهد.

- رویکردهای دارویی:

تحقیقات نشان داده که کنترل شدید سطح قند خون میتواند از عواقب بعدی دیابت جلوگیری کند. کنترل شدید قند خون ارتباط ویژه با تبعیت جدی بیمار از دارودرمانی ، رژیم غذایی و ورزش دارد.

توصیه هایی مثل " نیم ساعت قبل از غذا خورده شود" در مورد سولفونیل اوره ها و "مراقبت از هایپوگلیسمی" در مورد انسولین و ... نمونه هایی هستند که شرح کامل تر آنها در جدول 2 آمده است.

جدول 2 – نکات قابل توصیه در مورد دیابت در مشاوره با بیمار

گروه دارویی

نقش داروساز

سولفونیل اوره ها

(گلی بن کلامید)

توضیح روشهای پیشگیری – شناسایی و کنترل هایپو گلیسمی – تشخیص علائم زردی – توضیح در مورد نحوه مصرف دارو و فاصله آن با غذا و نیاز به پرهیز از الکل . بررسی سابقه حساسیت به گوگرد و ترکیبات گوگردی

انسولین

توضیح روشهای پیشگیری ، شناسایی و کنترل هایپو گلیسمی . آموزش به بیمار در مورد چگونگی استفاده از تکنیکهای نوین تزریق انسولین و شکل های جدید آن و شرایط ویژه نگهداری انسولین . توصیه به بیمار در مورد به همراه داشتن شکلات یا شیرینی و نیز عدم ترک کردن وعده های غذایی

مت فورمین

توصیه به بیمار در مورد مصرف دارو بعد ازغذا یا به همراه غذا.

هشدار درمورد درد عضلانی،خواب آلودگی غیرعادی، تهوع،درد معده وکاهش وزن

تیازولیدین دیونها

(پیوگلیتازون)

بررسی سابقه مشکلات کبدی . بررسی بیمار در مورد رنگ زرد غیرعادی  ادرار

آکاربوز

آموزش بیمار در مورد خوردن قرص با اولین لقمه غذا

بررسی درد شکمی و کرامپ

آموزش به بیمار در مورد مصرف قند یا شکر در موقع بروز هایپوگلیسمی با آکاربوز (چون قند در مصرف همزمان با آکاربوز جذب نمیشود)

 

3- بیماری عروق کرونر:

همچون دیگر بیماریهای مزمن، هدف درمان در این بیماری نیز کاهش مرگ و میر و آسیب جسمی به بیمار است که باز هم ارتباط مستقیم به کیفیت زندگی دارد. داروساز از جوانب مختلف میتواند در این امر موثر باشد.

- معیارهای غیر دارویی:

آموزش رعایت رژیم غذایی، محدودیت مصرف دخانیات، انجام ورزش و آشناکردن بیمار با علائم آنژین، درد سینه، حمله قلبی  و مواجهه با آن.

-معیارهای دارویی :

آموزش صحیح به بیمار جهت مصرف نیتراتها در حمله حاد آنژین یکی از مهمترین وظایف داروساز است. تعدادی از مهمترین نکات در جدول 3 آورده شده است.

4- چربی خون :

کنترل چربی خون همیشه در کنار تبعیت از دارو درمانی نیاز به اصلاح شیوه زندگی دارد.

نحوه کنترل بیماری،توصیه صحیح به رژیم غذایی است. بیمار باید میزان فیبر دریافتی  خود را افزایش دهد تا موجب کاهش چربی خون گردد. داروساز باید هم روی روشهای دارویی و هم غیر دارویی تمرکز کند .

-دیدگاه غیر دارویی :

شامل ورزش مناسب برای کاهش وزن،مصرف چربی های غیر اشباع ، میوه ها و سبزیجات حاوی آنتی اکسیدان، کنترل استرس، دوری از داروهایی که چربی خون را بالا میبرند .

- معیارهای دارویی :

آگاه کردن بیمار از خطر  رابدومیلوزیس  ناشی از استاتین ها به خصوص زمانی که با فیبراتها استفاده میشوند و میتواند زندگی بیمار را تهدید کند و نیاز به مشاوره برای تغییر دارو دارد.

 تعدادی از توصیه های مهم در جدول 4 آمده است.

5- آسم

آسم ، بیماری است مزمن که نیاز به دارو درمانی دراز مدت دارد. داروساز میتواند از طریق مشاوره با بیمار از جنبه خودارزیابی دارودرمانی، دیگر روشهای ارتقاء کیفیت زندگی، راهنمایی در مورد شکلهای مختلف دارو

(اسپری – پودر خشک -     spacerو .... ) نقش فعالی داشته باشد. 

- معیارهای غیردارویی :

موارد قابل توصیه در مسافرت­ها ، چگونگی پیشگیری دارویی از حمله قبل از ورزش، دوری از آلرژن ها، توقف مصرف سیگار

- معیارهای دارویی:

تحت نظر گرفتن بیمار در کنترل آسم بسیار مهم است.توصیه های خاص دارویی در آسم باید در 3 محور متمرکز شود:

 1- داروهای بهبود دهنده علائم آسم.

2 - داروهای پیشگیری کننده از حمله آسم.

 3- داروهایی که فقط جهت سرکوب حمله شدید آسم بکار میروند.

یکی از مهمترین نقشهای داروساز، آموزش صحیح استفاده از اسپری های تنفسی به بیمار است به خاطر اینکه یکی از مهمترین علل شکست دارو درمانی و عدم تبعیت بیمار، استفاده غلط از دستگاه است. از طرف دیگر گاهی بیماران مصرف کورتیکوستروئیدهای استنشاقی را متوقف می کنند. چون به غلط انتظار اثر سریع از آن دارند. تعدادی از توصیه های لازم به بیماران آسمی در جدول 5 آمده است.

6- صرع:

مراقبت از بیماری صرع بستگی به شدت بیماری و علت آن دارد. یکی از ملزومات درمان موفق، تبعیت سفت و سخت از دارو درمانی است. هرگونه اختلال در مصرف دارو میتواند موجب افزایش تعداد تشنجها شود. کنترل ناقص حملات میتواند منجر به افزایش احتمال بستری در بیمارستان و نیز افزایش هزینه درمان  گردد. هزینه های غیر مستقیم این مسئله میتواند ناشی از جراحات و آسیب فیزیکی شخص به  خود و دیگران باشد.

از دست دادن شغل، کاهش کارآیی و نیز کاهش بهره مند ی از مزایای بیمه نیز ازدیگرعواقب شکست درمان است.

داروساز میتواند نقش تعیین کننده ای در موفقیت درمان این بیماری داشته باشد .

-معیارهای غیر دارویی:

 شامل پیگیری های معمولی، عدم مصرف داروهای خواب آور و اقلام OTC  که ممکن است موجب کاهش هشیاری شوند. انجام فعالیتهای کاهش دهنده استرس، مشاوره­های روانپزشکی و ...

- معیارهای دارویی:

از آنجاییکه اثر درمانی داروها، ارتباط مستقیم با سطح سرمی دارو دارد، پس تبعیت صحیح بیمار در این رابطه اهمیت عمده ای دارد. اگر سطح دارو کم شود یک تشنج می­تواند رخ دهد .

 بعضی از توصیه های دارویی در جدول 6 آمده است.

جدول 3 – نکات مهم در مشاوره با بیمار در مورد بیماری های کرونری

گروه دارویی

نقش داروساز

بتابلاکرها

هشدار در مورد افت فشار خون – گیجی – سردرد و برادی کاردی . هشدار در مورد کابوسهای شبانه – کاهش میل جنسی  و مشکلات عصبی . توضیح در مورد لزوم Taperکردن دارو قبل از قطع مصرف

نیتراتها

آموزش نحوه مصرف قرص زیر زبانی – قرصهای زیر زبانی نباید جویده یا خرد شوند. آموزش نحوه استفاده از محصولات ترانس درمال (چسب). بیمار نباید بلافاصله بعد از مصرف این داروها سرپا بایستد .هشدار درمورد کبود شدن لبها – ناخن و کف دست

آسپرین

آموزش در مورد مصرف دارو با غذا – هشدار در مورد درد شکمی- مدفوع تیره – تب-خونریزی زیر پوستی -  در مورد محصولات روکش دار، قرص  نصف یا جویده نشود.

 

جدول 4 – نکات مهم در مشاوره در چربی خون بالا

گروه دارویی

نقش داروساز

استاتین ها

مصرف دارو بعد از غذا – مصرف داروها ترجیحاً در شب به علت فعالیت بیشتر آنزیم در شب. (در مورد آتورواستاتین، به علت طول اثر بالا ، این امر چندان مهم نیست)-هرگونه درد عضلانی گزارش شود.

فیبرات ها

(کلوفیبراتها)

مصرف به همراه غذا یا بلافاصله بعد از غذا جهت به حداقل رساندن تحریک معده .دقت در مشاهده خون در ادرار، درد سینه ، تنفس کوتاه ، درد معده

رزین های تعویض کننده آنیونی

این محصولات به هیچ وجه نباید به صورت خشک استفاده شوند. دارو باید با مایعات مخلوط شود. درد معده – تهوع و استفراغ – اسهال – نفخ- گزارش شود .

نیکوتینیک اسید و مشتقات آن

اَشکال آهسته رهش نباید خرد ،نصف یا جویده شوند.

هشدار در مورد تیرگی ادرار – کاهش اشتها – درد شدید معده و زردی چشمها

 

جدول 5 – نکات مهم در مشاوره آسم

گروه دارویی

نقش داروساز

آگونیست های بتا

داروهای کوتاه اثر این گروه اساساً باید برای بهبود علامتی به کار روند. به بیمارانی که از داروهای طولانی اثر استفاده میکنند باید گفته شود این داروها به مرور زمان اثر میکنند. بیمار باید برای لرزش و درد عضلانی تحت نظر باشد.

تئوفیلین

اشکال آهسته رهش نباید نصف یا جویده شوند.

آنتی کولینرژیک ها

بیمار باید از نظر خشکی گلو، تهوع، سردرد، تاری دید، احتباس ادرار(ادرار دردناک)تحت نظر باشد.

تثبیت کننده های ماست سلها

باید به بیمار گفته شود این داروها برای پیشگیری از حمله آسمی به کار میروند و نه برای درمان برونکو اسپاسمی که شروع شده.

 

جدول 6 – نکات مهم درمشاوره صرع          

گروه دارویی

نقش داروساز

باربیتوراتها

در مورد احتمال وابستگی به دارو توضیح داده شود. در مورد احتمال تداخل دارویی به ویژه با قرصهای ضد بارداری خوراکی توضیح داده شود. بیمار برای تب ،راش پوستی . تورم پلکها و کاهش فعالیت ذهنی تحت نظر باشد .

بنزودیازپینها

هشدار در مورد مشکلات رفتاری، اختلال ذهنی ، اختلال حافظه، راش پوستی، توضیح به بیمار در مورد تداخل دارویی . تحت نظر گرفتن بیمار برای مصرف بیش از حد دارو

فنی توئین

(هیدانتوئین ها)

به بیمار تاکید شود که مصرف دارو را متوقف نکند و بدون اطلاع پزشک داروی دیگری هم مصرف نکند. علائم مصرف بیش از حد دارو توضیح داده شود. در نظر گرفتن خونریزی لثه - بد شکلی استخوان – سردرد – درد مفاصل ومشکلات یادگیری در اطفال

بیمار باید از احتمال تداخل دارویی آگاهی یابد.

والپروات

اشکال آهسته رهش نباید خرد یا جویده شوند بلکه باید بطور کامل بلعیده شوند.

اتوسوکسیمید ها

برای کاهش عوارض گوارشی باید با غذا یا شیر خورده شود.

 به بیمار باید گفته شود قبل از عمل جراحی سابقه مصرف دارو را اطلاع دهد چون این دارو میتواند روی کارآیی داروهای بیهوشی تاثیر گذارد.

 

7- آرتریت روماتوئید:

آرتریت روماتوئید یک بیـماری مزمـن ناتوان کننده است که روی کیفیت زندگی بیمار تاثیر معنی داری میگذارد.

- توصیه های غیر دارویی:

آموزش بیمار در مورد فیزیوتراپی ، کاردرمانی، ورزش و غربالگری جهت تشخیص زود هنگام میتواند توسط داروساز آغاز گردد.
 

- توصیه های دارویی :

داروهای مورد استفاده در این بیماری عوارض خاص خود را

 نیز دارند .بعضی از توصیه های دارویی در جدول 7 آمده است.

جدول 7 – مشاوره آرتریت روماتوئید

گروه دارویی

نقش داروساز

متوترکسات

هشدار در مورد درد کمر – ادرار تیره  یا زرد پر رنگ – خواب آلودگی – سردرد- عدم مصرف الکل – اطلاع دادن سابقه بارداری قبل از شروع مصرف دارو – مشورت با پزشک قبل از مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی

NSAID  s  یا داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی

هشدار در مورد درد شکم – مدفوع تیره – تب  - خونریزی زیر پوستی – مصرف دارو با 1 لیوان پر اب و دراز نکشیدن طی 15- 30 دقیقه بعد از مصرف دارو – توصیه به مصرف دارو همراه غذا

مهار کننده های  COX-2  (سلکوکسیب و...)

هشدار در مورد مدفوع تیره – مصرف دارو بعد از غذا

کورتیکوستروئیدها

مصرف همراه غذا – هشدار در مورد تاری دید – تکرر ادرار – گیجی – تحریک پذیری- عفونت در محل تزریق – اطلاع از سابقه دیابت قبل از شروع مصرف دارو – توضیح در مورد Taper  کردن دارو – اخطار در مورد فراموشی دوز دارو

 

نتـیجه گیـری

 

اگرچه به علت پیشرفت های روز افزون علم و تکنولوژی، تشخیص بیماریها بسیار ساده تر شده است، با این حال کلید اصلی موفقیت دارودرمانی ،" تبعیت صحیح بیمار" است. تمام کارکنان درمانی میتوانند از طریق مشاوره و آموزش در قسمتی از این امر موثر باشند .

تبعیت صد درصدی بیمار از دارودرمانی، به همراه دانش کافی در مورد بیماری، داروها و اصلاح سبک زندگی، مسیری طولانی است.

داروساز بعنوان عضو فعال تیم بهداشتی میتواند نقش مهمی در این مسیر ایفا کند. اگر مراقبت دارویی و مشاوره به درستی و یا صرف وقت کافی توسط داروساز انجام گردد،آنگاه پزشک میتواند وقت کافی برای انجام موارد دیگر مربوط به بیمار داشته باشد.

این امر در نهایت موجب افزایش کیفیت سیستم مراقبتهای بهداشتی و نیز مراقبت بهتر از بیمارو موفقیت درمان خواهد شد.

در مطالعات مختلفی که در 35 سال اخیر در مورد نقش مشاوره داروساز با بیمار انجام شده نتایج قابل توجهی بدست آمده .

  • در بیماران فشار خونی که کنترل آنها در منزل توسط داروساز شروع شده و تداوم پیدا کرده، نسبت به بیمارانی که داروساز در کنترل فشار خون آنها نقشی نداشته ، روند بهبود فشار خون رضایتبخش­تر بوده است. (Mehos 2000)
  • در بیماران مبتلا به پرفشاری خون و دیابت همزمان،که تحت کنترل داروساز نیز هستند نسبت به بیمارانی که تنها تحت نظر پزشک هستند،رضایتبخشی بیمار و تبعیت او از درمان دارویی بطور معنی داری بیشتر بوده. (Hawkis 1979  )
  • در بیماران دیابتیک که نزد داروساز پرونده مخصوص داشته و آموزشها و اطلاعات لازم از داروساز دریافت داشته اند نسبت به بیمارانی که فقط به طور معمول دارو را از داروخانه (با توصیه های عادی) دریافت کرده اند و راهنمایی پزشک را دریافت کرده اند ، تبعیت از رژیم دارویی بیشتر بوده ، فاکتورهای آزمایشگاهی مطلوب تر بوده اند، خطای دارویی پایین تر آمده، موارد بستری در بیمارستان و یا توصیه به بستری شدن کمتر بوده و کمترین بی نظمی در رعایت رژیم های مربوطه را داشته اند (Sczupak 1977)
  • در مطالعه سال 2002 (Rasheed)  در یک گروه، بیماران دیابتیک از داروساز مشاوره گرفته اند و نیز آموزشهای لازم برای تنظیم رژیم ، ورزش و دیگر روشهای اصلاح شیوه زندگی را نیز از داروساز دریافت کرده اند و در گروه دوم هیچ یک ازاین خدمات از داروساز دریافت نشده . در گروه اول کنترل قند خون بهتر انجام شده و نیز اصلاح شیوه زندگی نیز پیشرفت قابل ملاحظه ای داشته.
  • در مطالعه سال 1996 (Jaber)

گروه اول بیماران دیابتیک اطلاعات مربوط به بیماری دیابت ، مشاوره دارویی ، آموزشهای مربوط به رژیم غذایی ، ورزش و اندازه گیری قند خون در منزل را از داروساز دریافت نموده اند و گروه  دوم

 تنها مراقبتهای استاندارد توسط پزشکشان دریافت کرده اند. در گروه اول بعد از 4 ماه سطح قند خون ناشتا و هموگلوبین (glycated) نسبت به گروه 2 بهبود قابل ملاحظه ای داشته .

                                                                  *   دبیر انجمن داروسازان شهرستان تنکابن

                                                                                            Hossein.halajian@gmail.com

                                                     

 :منبع

              - PATIENT COUNSELING BY PHARMACIST -A FOCUS ON CHRONIC ILLNESS

- SUBISH PALAIAN, MUKHYAPRANA PRABHU* AND P. RAVI SHANKAR

Pak J Pharm Sci. 2006 Jan; 19(1):65-72

 

+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم مهر 1391ساعت 18:30  توسط   | 

همه روزه شاهد مراجعات زیادی به داروخانه هستیم که برای درخواست داروی لاغری یا روشی ساده برای لاغر شدن و خلاصی از شر  " کیلوهای اضافی" صورت می­گیرد. تقریباً تمامی این مراجعه کنندگان (که اکثراً نیز خانم هستند) از رژیم گرفتن فرار می­کنند و دنبال قرص یا شربت یا پودری می گردند که سریعاً آنها را لاغر کند. اصطلاح « داروی چربی سوز » هر روزه به وفور از مراجعین به داروخانه شنیده می­شود.

چگونه لاغر شويم؟

اما آیا واقعاً دارویی وجود دارد که بدون رعایت رژیم غذایی مناسب و تحرک کافی بتوان با آن  وزن را کاهش داد؟  متاسفانه پاسخ این سئوال در بسیاری موارد منفی است . تبلیغات غلط ، فریبنده  و سودجویانه شبکه های ماهواره ای و نیز بسیاری از به اصطلاح " عطاری ها"  که بدون حضور شخص متخصص اداره می شوند موجب ایجاد این ذهنیت در افراد شده که « می توان فقط با استفاده از دارو لاغر شد».

در ابتدا باید دانست که مصرف دارو درچاقی ، فقط در مواردی مجاز است که اضافه وزن بیمار واقعاً از سقف طبیعی تجاوز کرده باشد و به اصطلاح بیمار ، "چاق"  تشخیص داده شده باشد . وگر نه برای اضافه وزنهای معمولی و مختصر ، هیچ نیازی به مصرف دارو نیست.

در ایران اخیراً داروی « ونوستات» (اورلیستات یا همان زنیکال) بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این دارو موجب کاهش جذب چربی موجود در غذا می­شود. یعنی چربی موجود در غذای مصرفی ، بدون تغییر از مدفوع دفع می­شود. اما باید دانست که این دارو عوارض جدی همچون "مدفوع چرب و بسیار بد بو ، اسهال ، اضطراب ، سرگیجه ، کاهش قند خون ، سنگ کلیه" را به دنبال دارد.ضمن اینکه دریافت آن از داروخانه حتماً باید با نسخه پزشک باشد. از طرف دیگر امروزه تقریباً ثابت شده است که مصرف چربی به تنهایی عامل چاقی نیست. بلکه مجموع کالری دریافتی از غذا که بیشترین مقدار آن در کربوهیدراتهای مضر وجود دارد، موجب اضافه وزن می­گردد.راز لاغری و کاهش اضافه وزن در همین معادله ساده وجود دارد:

کاهش ورودی کالری به بدن = افزایش سوزاندن کالری توسط ورزش = لاغر شدن

به عبارت دیگر کاهش حجم غذای مصرفی و یا تحرک بیشتر و ورزش (البته بطور اصولی و علمی ) مطمئن ترین راه کاهش وزن است .

بسیاری از داروهایی که توسط بعضی مراکز فاقد صلاحیت تبلیغ و عرضه می­شود مشتقات آمفتامین ، افدرین و حتی در بعضی موارد مواد مخدر هستند که مصرف آنها در عین تأثیر سریع و قابل ملاحظه ، عوارض بسیار وحشتناکی در پی دارد.

آیا هیچ دارویی جهت کمک به کاهش وزن وجود ندارد؟

در کنار فعالیت برای کاهش وزن، مکمل های مجاز و تأیید شده ای در داروخانه ها وجود دارند که می­توان با مشاوره دکتر داروساز ، ضمن استفاده از آنها به روند کاهش وزن کمک کرد.

 در پایان مجدداً خطر استفاده از داروی ناشناخته و غیر مجاز جهت لاغر شدن را متذکر می­شویم.                                        

                                                                  دکترحسین حلاجیان                         

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و نهم شهریور 1391ساعت 8:41  توسط   | 

 

* دکتر حسین حلاجیان

داروسازان  و ضرورت نگاه انتقادی به خود 

تقریباً در هیچ جمعی از داروسازان ممکن نیست حضور داشته باشید و خیالتان راحت باشد که سخنی از مصائب و مشکلات داروسازان به میان نخواهد آمد و شما بر این امید باشید که خسته از کار و فشار عصبی یک روز پر مشغله، در کنار دوستان فقط به تجدید دیدار و شوخی و تمدد اعصاب خواهید پرداخت. بازگویی این مشکلات برای همکاران، به جز تکرار مکررات و یادآوری خاطره نامطبوع فشارکار روزمره، هیچ لطفی ندارد. هیچگاه نشنیده­ام که در جمع­های دوستانه  یا صنفی، به راه حلی هم پرداخته شود. انگار در درون هر کدام از ما داروسازان، آتشفشانی از گلایه­های فروخفته در حال جوشیدن است که با دیدن دوستان و همکاران، به فوران می­آید و دیگران را نیز از شعله­های خود بی­نصیب نمی­گذارد.

در هر جمعی از داروسازان، به تعداد نفرات، تنوع عقاید و سلایق وجود دارد. هر یک دارای مانیفست  و شعار مخصوص خود هستند. اما دریغ از یک راه حل، یک راهکار و ارائه طریق.

همه قبـول داریم که ضـعیف نگاه داشته شــده­ایم و زور می­شنویم  و همه هم با افتخار! تحملش می­کنیم و انگار با همین غرزدن راضی می­شویم و خود را تخلیه می­کنیم.

در مراسم روز داروساز سال گذشته، آقای دکتر شانه ساز، معاون محترم سازمان غذا و دارو، البته در سخنانی خودمانی و نه از جایگاه مدیریتی، بلکه بعنوان یک عضو انجمن داروسازان، سئوالی با این مضـمون مطرح نمودنــد:« آیا صـدایی که از داروسـازان شنیــده می­شود، شایسته این خانواده 16000 نفری است؟» به عبارت دیگر، آیا داروسازان به اندازه توان این خانواده 16000 نفری  توانسته­اند صدای خود را به گوش مردم و مسئولین برسانند؟

مطرح کردن این سئوال از جانب شخصیتی که خود ســابقه­ای روشن وسازنده در فعالیت­های صنفی و دولتی داشته و اکنون نیز الحق والانصاف با در نظرگرفتن محدودیتها، سقف مجاز اختیارات، مناسبات موجود و انتقادات ، کارنامه رو به جلویی دارد، واقعه مهمی است که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد. به عبارت دیگر، ایشان در مقام یک تصمیم گیرنده دولتی، سقف تأثیر گذاری حوزه دارویی بخش دولتی را می­شناسد و می­داند که توانایی سازمان غذا و دارو، به تنهایی بیش از این نیست. بلکه داروسازان باید با بلندتر کردن صدای خود (به عبارت دیگر افزایش مشارکت صنفی و در نهایت حضور در سطح رسانه­ای و بالاتر از آن تأثیرگذاری بیشتر از حالا در سطح تصمیم گیری) به قدرت تصمیم­گیری سازمان غذا و دارو بیافزایند.

باز هم خاطرم هسـت در سال 87 در مجمع عمومی انجمن­های داروسازان کشور در تهران، مدیر کل وقت دارویی وزارتخانه، در پاسخ به اعتراضات و سئوالات مکرر همکاران در مورد علت کسر 5% از سود آنتی بیوتیکها از داروخانه و اختصاص آن به شرکتهای تولید کننده در عین ثابت ماندن قیمت آنتی بیوتیک، دستور رئیس جمهور را مبنی بر گران نشدن آنتی بیوتیک­ها دلیل این امر عنوان کرد واز آنجایی که اصولاً دیواری کوتاه­تر از دیوار داروخانه­ها موجود نیست، برای رضایت شرکت­ها، 5% از سود دارو از داروخانه کسر و به شرکت­ها پرداخت شد.

گرچه در آن سال هنوز آمادگی هضم چنین خبرهایی را نداشتیم اما با گذشت زمان خیلی چیزهای دیگری را هم  دیدیم و شنیدیم که در شرایط دیگر، قابل باور نبود. در آن زمان، هنوز تشکیلات انجمن توان اعتراض و نقد چنین تصمیمی را نداشت. پس دم فرو بستیم و فقط ناظر از بین رفتن حقمان شدیم.

این نمونه­ها خود از اهمیت تقویت ساختار صنف و مشارکت آحاد همکاران در امور صنفی حکایت دارد. متأسفانه در موارد بسیاری، صرفنظر از بحث مشارکت در امور صنفی و جمعی، حتی از اهمیت قائل شدن به حوزه شخصی و کاری خود  یعنی چارچوب داروخانه و تلاش در جهت کمی بهتر شدن از قبل نیز حرکت نکرده ایم، یعنی به حرفه خود حتی بعنوان یک ملک شخصی که نیاز به نو آوری، تعمیر و تازه  شدن دارد نگاه نمی­کنیم.

به راستی  من داروساز بعد از سال­ها کار و کار و کار ....  هنوز فرصت نکرده ام کمی به خود نگاه کنم؟ در این همه سال با خودم چه کار کرده­ام؟ چقدر به خودم جرأت داده­ام تا از حلقه محاصره اعداد و ارقام و سفارش ها و شرکتها و بیمه و بیمار و ...  خلاص شوم و ببینم حقیقتاً برای خودم چه کرده ام؟ برای افزایش اعتبار و شأن و پرنسیب  خود چه کرده ایم؟ برای ارتقاء سطح علمی خود چه کرده ایم؟ آیا چقدر در ساختن بنایی که حکم پایگاه و تشکلی برای خانواده داروسازان را دارد، آجری روی آجر قبلی گذارده­ایم؟

اصولاً ما داروسازان در خواسته­هایمان چقدر محق هستیم؟ یعنی چقدر برای تحقق این خواسته­ها تلاش کرده­ایم؟ چقدر زمینه را برای تصمیم گیرندگان آماده کرده­ایم؟ چقدر به توقعات مخاطبین خود پاسخ داده­ایم؟

البته شکی در این نیست که سنگ بنای داروسازی عمومی در این مملکت، کج گذاشته شده و اکنون نیز ساختار سیستم دارو رسانی از قیمت­گذاری و واردات گرفته تا توزیع و برآورد نیاز و ... به داروساز امکان ابراز وجود نمی­دهد و او را وادار به تلاش در جهت روزآمدکردن دانش و بهبود کیفیت ارائه خدمات نمی­سازد. در حالی­که این رشته از سخت­ترین رشته­های گروه پزشکی( و حتی غیر پزشکی) است، اما بلاتکلیفی حرفه داروسازی شهری و نقایص عدیده سیستم دارویی موجب برآورده نشدن توقعات او از خود می­شود.

بالای 95% دانش­آموختگان داروسازی روانه داروخانه­ها می­شوند، در حالی­ که بسیاری از واحدهایی که گذرانده­اند عملاً در داروخانه به کار نمی­آیند و تــمرین و تکــرار نمی­شوند. پس به تدریج هـمان فراگرفــــته­ها فرامــوش می­شوند. در سلسله مراتب نظام سلامت هم واقعاً نه از اول خواسته­اند و نه حالا می­خواهند که داروساز جایی داشته باشد (این ادعا بطور مستدل قابل اثبات است).

 فضای روزمره درمانی نیز از داروساز فقط و فقط تحویل صحیح دارو را می­خواهد و دیگر هیچ ...! بنابراین جامعه، داروساز را بعنوان تدارکاتچی دارو می­شناسد.

رسانه­های عمومی به ویژه تلویزیون و رادیو، اصولاً شخص یا حرفه­ای را تحت عنوان داروسازی به رسمیت نمی­شناسد. تنها شاهکار به یاد مانده سیما، همان انیمیشن معروف ترامادول و تعقیب مسئول فنی است. یاد آن جمله معروف افتادم: سرخپوست خوب، سرخپوست مرده است! و البته که ما داروسازان خوبی هستیم!

وزارت بهداشت هنوز توان پافشاری روی حق فنی داروخانه بعنوان فقط قسمتی ازبهای خدمات بهداشتی درمانی را ندارد،نتیجه،حق فنی بطور کاملاً عجیبی از لیست تعرفه­های مصوب هیأت وزیران حذف  می­شود!

سود ناخالص دارو روز به روز کم می­شود. مالیات زیاد می­شود. در چشمان مدیران مالیاتی به وضوح برق شادی دریافت این مبلغ گزاف و ناعادلانه را(به جای کسانی که باید از آنها مالیات بگیرند و نمی توانند یا جرأتش را ندارند) می­بینی. یارانه برداشته می­شود و از نظر دولت اصولاً مکانی مانند داروخانه هزینه­ای ندارد که از برداشتن یارانه متضرر شود. بیمه برایمان قلدری می­کند.شماره سریال را یکدفعه دو برابر می­کند وقت و انرژی صرف شده پرسنل به هیچ گرفته می­شود. راستی چقدر از حجم کار سازمانی کارمندان بیمه­ها (از روابط عمومی گرفته تا پذیرش و حسابداری و... ) را پرسنل داروخانه­ها انجام می­دهند؟ ما بابت این انجام وظیفه بی مزد و مواجب، چقدر از بیمه­ها طلب داریم؟

اینها همه شرحی کوتاه از مصائب ماست.چه باید کرد؟دو راه پیش روی ما بوده و هست: 1-  فعالیت بیشتر برای احقاق حق خود 2- همچون غریقی که دیگر امیدی به نجات ندارد خود را به دست امواج بسپاریم. اکنون به کدام گزینه عمل میکنیم؟

چـه کار کـرده­ایـم؟

چـه کار بایـد بکـنیم؟

ما داروسازان، در مقایسه با دیگر اعضای خانواده پزشکی و حتی دانش­آموختگان غیر پزشکی چقدر( برای حفظ  که نه! چون جایگاه شایسته­ای نداریم که حفظ بکنیم،)  برای احیاء جایگاه و ارتقاء شأن و حرفه خود چقدر کار کرده­ایم؟ چقدر مشکلات کار جمعی و تشکیلاتی را تحمل کرده­ایم؟ چقدر باهم بوده ایم؟ اصولاً آیا ما اعتقاد داریم که باید برای پی ریختن سازمانی معظم، و تشکیلاتی محکم و پایدار، هزینه (مالی و فکری و ...)کنیم؟ اصولاً آیا نگاهی به بقیه مشاغل میکنیم؟ آنها چقدر برای ارتقاء جایگاهشان هزینه می­کنند؟ اصلاً ما چقدر همدیگر را قبول داریم؟ چقدر تحمل داریم تا ببینیم دیگران کارهایی را که ما طی ده ها سال نکرده­ایم، انجام می­دهند؟ چقدر قدرت مهار­زدن بر حس حسادت خود را داریم؟ چگونه بدون حمایت و همراهی، از چند نفری که به آنها رای داده­ایم( وشاید هم نداده­ایم و دیگران داده­اند) توقع شق­القمر داریم؟ در کل  کشور از خانواده 16000  نفری داروسازان  60-50 یا حداکثر 100  نفر با صرف هزینه شخصی و خرج کردن از اعصاب و روان و وقت و زندگی خود و به بهای تحمل متلک­های این و آن و چوب دو سر نجس شدن، این خر لنگ را به جلو هل می­دهند. حکایت ما انجمنی­ها حکایت ملانصرالدین و پسرش است که مانده بودند کدامیک سوار خر شوند.اگر هر دو سوار می­شدند، داد حامیان حیوانات در می­آمد. پسر که سوار می­شد پدر فحش می­خورد و برعکس. افسوس که چقدر این خارج از گود نشستگان،دانسته یا نادانسته،  به سادگی زحمات اقلیت برگزیده خود را تخریب می­کنند. البته معدودی از همکاران در گوشه گوشه وطنمان، حداکثر سعی خود را در به روز نگاه داشتن خود و اصلاح فرهنگ دارویی کشور دارند ولی کاش همیشه با یک گل بهار می­شد.  

تقویت و حمایت  از تشکل ، تنها راه موفقیت

همکارانی که بیرون گود نشسته­اند ممکن است از سرعت حرکت انجمن­های داروسازان کشور چندان راضی نباشند. به عنوان فردی که در 5 سال اخیر در صف اول فعالیت­های صنفی بوده­ام، با توجه به فشار وارد بر سازمان­های مردم­نهاد و محدودیت روزافزون آنها، اگر انجمن داروسازان ایران، فقط و فقط موفق به حفظ  تابلوی انجمن بر پیشانی شعب خود شده باشد، همین بزرگترین  کار ممکن است. به یقین همکارانی که اولین سنگ بنای انجمن (جامعه) داروسازان ایران را گذاشته بودند چه آنها که اکنون در میان ما نیستند و چه آنها که همچون کوهی سایه بـزرگشـان بر سر ماســت، اکــنون اذعــان دارند کــه ادامه­دهندگان راهشان حداکثر تلاش خود را برای  تحقق آرزوهای آنان انجام داده­اند. بنده روزهایی را به یاد دارم که برای زدن یک مهر انجمن به پای نامه­ای باید در خانه این و آن عضو هیأت مدیره دنبال مهر می­گشتیم.

روزهایی که ادارات و نهاد های مهم شهری، اصولاً کسی به نام دکتر داروساز را نمی­شناختند و در مکاتبه هایشان حداکثر به عنوان «داروخانه داران ! یا داروفروشان» بسنده  می­کردند.همچنین روزهایی که بعد از مکاتبه با رئیس اداره مالیات شهرستان (که مثلا معاون مدیر کل هم هستند)، ایشان اصولاً «وجود» انجمن داروسازان را از اداره کل دارایی استان استعلام کرده بود!

من ، وکیل و سخنگوی انجمن ایران نیستم و همکاران پرتلاش هیأت مدیره ایران، خود، تریبونهای لازم را جهت معرفی و گزارش فعالیتهای پرتعداد و موثر خود در اختیار دارند.اما نگاهی گذرا به صورتجلسات هیأت مدیره انجمن داروسازان شهرستان تنکابن در سال 1390 (در همین شماره فصلنامه) تنها گوشه ای از تلاش مداوم جهت ارتقاء جایگاه و شأن داروسازان را هویدا میسازد.

با وجود این فعالیت­های غیر قابل انکار، باید اعتراف نمایم که انرژی و امید و روحیه همکاران هیأت مدیره به علت نگاه بی­تفاوت و خنثای اکثریت همکاران، رو به پایان دارد. واقعیت این است که هنوز نگاه بسته و خودخواهانه برخی همکاران ما به شدت سایه انداخته و به زحمت حاضر به مشارکت در حرکت­های جمعی و در نظر گرفتن منافع صنفی هستیم. آنقدر تنبل و بی­میلیم که حتی به خود زحمت حضور 6 ماه یک بار هم در جلسات عمومی انجمن را نمی­دهیم .

 

ای کاش میتوانستم

- یک لحظه میتوانستم ای کاش

برشانه های خود بنشانم

این خلق بی شمار را

گرد حباب خاک بگردانم

تا با دوچشم خویش ببینند که خورشیدشان کجاست

و باورم کنند.

ای کاش

میتوانستم!

 

انجمن برای ما چه کرده ؟

بسیاری از همکاران در پاسخ به دعوت اعضای هیأت مـــدیره به مشـــارکت در امـور جمعی، سئوال بــالا را می­پرسند. حالا زمانیست که باید از آنها سئوال شود شما برای صنف چه کردید؟ بسیاری از همکاران ما حتی زحمت نگاه­کردن به نامه­های انجمن، دانشگاه، شبکه یا هر جای دیگر را به خود نمی­دهند.

به عـنوان مثال، ما همواره در مورد بحث مالیات داروخانه­ها روشنگری کرده­ایم و از همکاران خواسته­ایم با توجه به اهمیت امر به دقت در جزئیات محاسبه مالیات داروخانه  توسط اداره مالیات دقیق شوند.

متاسفانه تعداد قابل توجهی از ما، در سالهای قبل به خاطر اینکه ظاهراً عدد پرداختی به نظرمان متعادل می­آمده و به مصداق ضرب المثل ( از این ستون به آن ستون فرج است)، صدایش را در نمی­آوردیم و حالا که با اعداد سرسام­آور مواجه شده­ایم از چند و چون محاسبه می­پرسیم. بارها گفته­ایم از اعتراض نترسید.

 بارها برای مشاوره اعلام آمادگی کرده­ایم اما باز هم وقتی پای صحبت به میان می آید : « این همه سال برای مالیات چه کردید؟ » بدون هیچ اطلاعی از آنچه همکاران انجمن ایران و شعب در این مورد انجام داده­اند همان سئوالات تکرار می­شود. در سایر زمینه­ها نیز کم و بیش چنین است. اوایل سال 87 انجمن تنکابن ، برای اولین بار با هماهنگی معاونت غذا و دارو ، دانشگاه علوم پزشکی و انجمن ایران، در صدد برگزاری دوره های آموزش پرسنل نسخه پیچ و صدور کارت شناسایی برای ایشان برآمد. عکس العمل: « ما می­خواهیم پرسنل ما با سلیقه خودمان آموزش ببینند.» حالا چه؟ سازمان غذا و دارو گذراندن کلاس را اجباری کرده و گواهی پرسنل نسخه پیچ در بازرسی ها خواسته می­شود. حال پاسخ آن عزیزان؟ خوشبختانه سکوت همیشه به کمک می­آید. (هیچ می­دانید بسیاری از همکاران از بیم اینکه اطلاعات نسخه­پیچ­ها به سطح اطلاعات خودشان برسد ، به قیمت افت کیفیت خدمات، از آموزش آنان خودداری می­کنند؟)

تفویض اختیار: مسیری دشوار ، دورنمایی روشن

روشن­بینی و آینده­نگری مسئولان سازمان غذا و دارو، منجر به ایجاد راهکار و مسیری روشن برای آینده داروسازان شد. واگذاری قسمت عمده ای از امور اجرایی معاونت­های غذا و دارو به انجمن­های داروسازان نه تنها موجب کاهش قابل ملاحظه حجم بوروکراسی و صرفه جویی در زمان، جهت انجام امور روزمره داروسازان می­شود بلکه تمرینی مناسب و البته حساس برای سنجش توانایی صنف در انجام امور مربوط به خانواده داروسازان است.

 شورای هماهنگی انجمن­های داروسازان مازندران نیز با استفاده از تجربیات همکاران در استان­های دیگر عزم جدی دارد تا اجرای بخش قابل توجهی از امور مشخص شده در آیین نامه واگذاری را به عهده بگیرد. موفقیت این امر در درجه اول بستگی به همکاری آحاد داروسازان استان دارد. گرچه مشکلات زیادی در این مسیر پیش­بینی می­شود اما با توجه به اینکه حدود یک سال سابقه کار تئوریک در شورای هماهنگی پشتوانه این حرکت است، به موفقیت در این مسیر اطمینان کامل داریم.

 در همین جا لازم است به نمایندگی از شورای هماهنگی انجمن­های داروسازان استان مازندران از همکاری و همفکری بیدریغ جناب آقای دکتر صالحی فر، معاونت محترم غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مازندران که با همدلی و ایجاد جو مشارکت، مهمترین زمینه را جهت تعامل مثبت و تلاش مشترک در جهت ارتقاء سطح خدمات دارویی فراهم نموده­اند نهایت تشکر و تقدیر را به عمل آورم.

                 ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم   

                 غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

گر چه فقدان زنده یاد دکتر رضا نژاد با توجه به دوره  طولانی­مدت بیماری و بستری ایشان چندان غیرمنتظره نبود، اما  آنقدر وزن حضورش در زمان حیات، تأثیر گذار و با ارزش بود که اکنون جای خالی او به شدت احساس می­شود. دکتر رضا نژاد آخرین داروساز از نسـل متولد دهه 20- 1310  شهسوار بود. همان نسل جادویی و پر خاطره . نسلی که کودکی خود را در ایران تحت اشغال و نوجوانی را در هیاهوی نهضت ملی و جوانی را در دوران سکوت و شکست بعد از 28 مرداد 32 گذراند. با همان حس نوستالژیک آشنایی که در پدرم هم می­دیدم.

او قویترین حامی انجمن داروسازان چه در سخن و چه در عمل بود و با از دست رفتنش ،ما ، یکی از پشتیبانان بزرگ و قوی خود را گم کردیم.

بعد از تحمل دوران زیاد بیماری به نظر برای بزرگمردی با شکوه و اُبهت او، بهترین پایان، همین جاودانگی مرگ بود تا زندگی نباتی روی تخت.

وقتی بزرگمردی قدیمی و پیشکسوت از دست می­رود، دلشوره کنده ­شدن قسمتی از عاطفه جاری در فضای شهرمان، مرا فرا می­گیرد. قدیمی یعنی عاطفه، یعنی مهر مادر، یعنی وطن، یعنی یک بغل خاطره، یعنی همه آن چیزهایی که جدیدی­ها تجربه نمی­کنند و نخواهند کرد.

دکتر، این روزها مرتب حضورش را به ذهــنم تلـــنگر می­زند، شاید سفارشی را فراموش کرده باشد ...

در مراسم چهلمین روز درگذشتش، از مجموع 40 داروساز شاغل در شهرستان تنکابن، تنها 4 نفر حضور داشتند...

آی عشق ...

آی عشق ...

 رنگ آشنای چهره ات پیدا نیست....

                                                                           * دبیر انجمن داروسازان شهرستان تنکابن

 

                                                  

                                       
 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم شهریور 1391ساعت 12:47  توسط   | 

 

+ نوشته شده در  شنبه شانزدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:34  توسط   | 

سرماخـوردگی و آنـفلوآنزا

همه ساله با آغاز فصل سرما مراجعات بیمارانی که از علائم سرماخوردگی شکایت دارند به داروخانه ها افزایش میابد.اکثر بیماران نیز بدون توضیح شرح حال خود به دکتر داروساز تقاضای آنتی بیوتیک بدون نسخه میکنند. متاسفانه برداشت نادرستی در عموم وجود دارد که هر گلو درد یا آبریزش بینی یا تب، با آنتی بیوتیک قابل درمان است.
در صورتیکه در بسیاری از موارد چنین نیست.واقعیت این است که در بیش از 90 درصد موارد ، سرماخوردگی ها بدون استفاده از آنتی بیوتیک و تنها با رعایت موارد بهداشتی و استفاده از بعضی داروهای ساده قابل درمان است.

سرمـاخـوردگی :

سرماخوردگی شامل مجموعه ای از علائم آزار دهنده بیمار است از جمله: آبریزش یا گرفتگی بینی عطسه  یا سرفه درد عمومی و سردرد داغ شدن بدن ( نه لزوماً تب) گلو درد گوش درد درد ناحیه صورت یا پیشانی و ...

آنفـلوآنزا :

معمولاً آنفلوآنزا بصورت ناگهانی با تب و لرز ، درد عضلات گلودرد خشک سرفه و تب شروع میشود. در بسیاری از موارد فرد قادر به فعالیت کاری نیست و مجبور است در منزل استراحت کند. در ادامه این علائم ، ضعف عمومی ، ناراحتی و بیقراری وجود دارد و سرفه خشک ممکن است تا مدتی باقی بماند.
ضمناً در بسیاری از موارد ، این علائم مربوط به بیماری شبه آنفلوآنزا است و نه آنفلوآنزای واقعی .
در مراجعه به داروخانه ، بیمار نباید تاکید و عجله ای برای دریافت آنتی بیوتیک داشته باشد. در عوض باید علائم بیماری را برای داروساز شرح دهد. داروساز معمولاً یکی از 2 کار زیر را برای بیمار انجام میدهد:

1-   توصیه های بهداشتی:

 مثل مصرف مایعات گرم ( سوپ و ..) بخور آب داغ ، استفاده از داروهای ساده بدون نسخه زیر نظر داروساز ، استراحت و ..

2-   ارجاع بیمار به پزشک :

بیمار باید توجه داشته باشد وقتی داروساز او را به پزشک ارجاع میدهد ، حتماً در او علائم جدی را دیده که باید توسط پزشک پیگیری شود .
مثلاً : گوش دردی که به دارو پاسخ ندهد
درد در ناحیه صورت و پیشانی نوزادان و خردسالان سالمندان مبتلایان به بیماری قلبی یا ریوی تب بالا یا سرفه پر خلط - هذیان- درد سینه آسم

در مجموع باید دانست سرماخوردگی با اینکه ممکن است در ظاهر ساده به نظر برسد ولی در صورت عدم پیگیری جدی و عدم رعایت دستورات درمانی افراد متخصص ممکن است منجر به عواقب بسیار جدی و حتی مرگ (به ویژه در صورت بی توجهی به آنفلوانزا  ) گردد. باید دانست که آنفلوآنزا در چند دوره تاریخی توانسته موجب مرگ چندین میلیون نفر در جهان شود.

+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم دی 1390ساعت 17:59  توسط   | 

نارنجـکی به نام دگـزامتـازون

دگزامتازون ، دارویی از دسته داروهای کورتیکوستروئید(یا همان کورتون ها ) است.

همه روزه کارکنان داروخانه با تعداد زیادی از مراجعه کنندگان مواجه میشوند که بدون دردست داشتن نسخه، تقاضای دریافت دگرامتازون خوراکی و تزریقی می کنند . 
 تقاضای بدون نسخه دگزامتازون عمدتا  سه علت دارد:

1-     جهت بهبودی علائم سرماخوردگی

2-     جهت افزایش وزن و بدنسازی

3-     رفع حساسیت های پوستی  

بسیاری از مردم واقعاً فکر می کنند با تزریق دگزامتازون عوارض سرماخوردگی شان بهبود میابد . باید گفت در ابتدای تزریق دگزامتازون ، ظاهراً بیمار احساس بهتری پیدا میکند و فکر میکنند خوب شده ولی 72 ساعت بعد از تزریق ، به علت تضعیف سیستم ایمنی بدن بر اثر این دارو، فعالیت ویروس آنفلوآنزا چند برابر میشود.
یکی از خاصیتهای کورتونها (یا کورتیکوستروئیدها ) که دگزامتازون هم یکی از آنهاست ، تضعیف سیستم ایمنی است. البته این یک خاصیت درمانی است و اگر این دارو درست تجویز شود ، میتواند به بهبود بسیاری از بیماریها کمک کند.ولی زمانی که بدن نیاز به تقویت سیستم ایمنی دارد (مثل عفونت های مختلف) ، تجویز دگزامتازون زمینه را برای افزایش فعالیت باکتری ها و ویروس ها آماده میکند.
احساس کاذب بهبودی بیمار هم ناشی از همان تضعیف سیستم ایمنی و جلوگیری از بعضی واکنشهای دفاعی است که ممکن است به ظاهر برای بیمار خوشایند نباشد ولی برای مبارزه با عفونت لازم است.
به عبارت دیگر تزریق نابجای دگزامتازون بیمار را گول میزند .در حالیکه روند بیماری بصورت پنهان در جریان است.
یکی از دلایل دیگر مصرف دگزامتازون ، افزایش وزن بدن و بدنسازی است. متاسفانه باز هم بسیاری از جوانان برای افزایش وزن اقدام به مصرف خوراکی دگزامتازون میکنند.اینبار نیز مصرف کننده ، فریب اثر ظاهری دارو را خورده است.برای اینکه کورتون ها با تجمع آب و مایعات در بدن، به ظاهر موجب پف آلود شدن و چاق نشان دادن افراد میشود .


در مورد بدنسازان هم این تغییرات ظاهری موجبات سوء مصرف ورزشکاران را فراهم میکند .با این توضیحات ، دگزامتازون هیچ مورد  استفاده ای در کمبود وزن ، بدنسازی و سرماخوردگی ندارد . در بسیاری از موارد نیز ،مراجعه کنندگان علت دریافت دگزامتازون را حساسیت پوستی یا تنفسی توضیح میدهند.در این شرایط اولا داروهای دیگری هست که هم در مقایسه با دگزامتازون عارضه ناچیزی دارند و هم بدون نسخه قابل دریافت است. ضمن اینکه درمان حساسیت طولانی مدت نیز نیاز به پیگیری های بیشتر دارد. شاید با نگاهی به فقط چند تا از عوارض دگزامتازون بتوان دلیل این همه تأکید مراجع مربوطه، بر عدم تحویل بدون نسخه دگزامتازون در داروخانه ها را توضیح داد.

بعضی از عوارض دگزامتازون :

درد – التهاب و آبسه در محل تزریق – تهوع – سرگیجه – گرگرفتگی – سکسکه – کهیر – افزایش تعریق – تشنج – بی قراری – لرزش – افزایش قند خون- شوک – درد عضله – پوکی استخوان – زخم معده – خونریزی گوارشی  و ....

در مجموع باید گفت با اینکه کورتونها داروهایی هستند که در بسیاری از بیماریها استفاده و حتی در بسیاری از موارد موجب نجات بیمار از مرگ می شوند، اما مصرف نابجای آنها نیز میتواند منجر به عوارض فراوان و حتی مرگ گردد.   

 بنابراین خواهشمندیم از تقاضای بدون نسخه این دارو خودداری فرمایید.                                                               

+ نوشته شده در  جمعه دوم دی 1390ساعت 17:57  توسط   | 

ضرورت گسترش نقش داروسازان عمومی

و لزوم تغییر دیدگاه ها

* دکتر حسین حلاجیان

(ارائه شده در شانزدهمین همایش سالانه انجمنهای داروسازان کشور - تهران - تیر ۹۰)

مقـدمه :

نگاهی به پیشینه درخشان داروسازی و داروشناسی در ایران ،چه قبل و چه بعد از اسلام ، گویای یک مشخصه ویژه و منحصر به فرد ، یعنی همان ارتباط نزدیک و بی واسطه داروساز (یا حکیم)  با عامه مردم است . این خصوصیت ویژه که در برهه های مختلف تاریخی همواره حفظ شده، موجب ایجاد جایگاهی والا برای داروساز در جامعه گشته ، تا جایی که به طور سنتی به عنوان یکی از معتمد ترین گروههای پزشکی شناخته شده اند . گرچه در چند دهه اخیر عوامل مختلفی که همگی کم و بیش از آن با اطلاعیم ، آگاهانه یا ناخود آگاه به این جایگاه آسیب های جدی وارد نموده اند، اما هنوز اعتماد مردم به این دسته از صاحبان حِرف بهداشتی پا بر جاست. در مقاله پیش رو با ذکر مثالهایی از کشورهای آمریکا و کانادا و نیوزیلند، گوشه ای از پیشرفت های ایجاد شده در ایفای نقش داروسازان عمومی و نیز پیش شرطها و ملزومات آن مرور خواهد شد.

تا حدود 3 دهه ی پیش، عمده ترین نقش داروسازان در نسخه پیچی و تحویل دارو به بیمار و نیز ساخت داروهای جالینوسی خلاصه میشد. از دهه 70 میلادی همزمان با مطرح شدن موضوع مراقبتهای اولیه بهداشتی (P.H.C) ، در زمینه داروسازی عمومی نیز فعالان دانشگاهی و صنف ، ضرورت تحول در کیفیت و نحوه ارائه خدمات دارویی، و از آن مهمتر نگرش جدیدی به ظرفیتهای داروسازان جهت ایفای نقش موثرتری در بهداشت عمومی را مطرح کردند . در طرف مقابل ، دولتها ( با معنایی متفاوت از  آنچه ما از دولت در ذهن داریم) با درک صحیح  اهمیت تحول در ایفای نقش داروسازان و تاثیر آن در ارتقاء سطح بهداشت عمومی، به این اراده جهت دادند و سعی در فراهم کردن ملزومات و پیش نیازهای آن نمودند. به عبارت دیگر اکنون خدمات دارویی در داروخانه تبدیل به "مراقبت دارویی" ، با تعریف بسیار گسترده تری از قبل شده است.... 

دریافت فایل به صورت پی دی اف

دریافت فایل  


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه پانزدهم شهریور 1390ساعت 13:54  توسط   | 

اصول مشاوره داروساز با بیمار

تهیه و تنظیم: دکتر حسین حلاجیان

اهـداف:

*تعریف مفاهیم  حداقلی که در مشاوره با بیمار باید مورد توجه قرار گیرد.

*مقایسه "ارتباط فعال و مثبت" با" رفتار تهاجمی و انفعالی"

*توضیح بهترین روش مواجهه داروساز با یک  خطای دارویی

مقدمه:

از آنجاییکه داروسازی در داروخانه ، از نسخه پیچی صرف ، به سمت نقش وسیع تری تحت عنوان " مراقبت دارویی" ارتقا پیدا کرده ، مسئولیتهای حرفه ای داروساز نیز در همین راستا پیشرفت کرده است . هدف از (مراقبت دارویی) ، تسهیل در بهبود بیمار از طریق کسب اطمینان از بیخطری،تأثیر و ارزش (هزینه – فایده) دارودرمانی است. داروسازان در اولین جایگاههایی قرار دارند که میتوانند مطمئن شوند  که بیمار  دارو را به درستی و بطور مناسب مصرف کرده است. یکی از راههایی که داروسازان از طریق آن میتوانند این وظیفه را انجام دهند ،" مشاوره دارویی"  است.

البته مشکلاتی همچون شلوغی داروخانه ،کمبود وقت ، نبودن محل مجزا برای مشاوره ، مشکل در برقراری ارتباط و نداشتن آموزش اولیه و اساسی ( چه در دانشگاه و چه در دوران کاری ) همگی از موانعی هستند که داروساز و قتی شروع به تلاش برای مشاوره میکند ، با آنها مواجه میشود .

بسیاری از داروسازان به خوبی از پیامدهای عدم مشاوره یا مشاوره ناکافی با بیمار ( حتی از نظر حرفه ای یا اقتصادی ) در رابطه با حرفه خود آگاه نیستند. با این حال و با وجود مخاطرات موجود ، منافع  حاصل از مشاوره صحیح ، نه فقط به جهت افزایش کیفیت زندگی بیمار ، بلکه به علت غنی شدن حرفه داروسازی، در مجموع موجب اولویت مشاوره با بیمار در داروخانه میشود.

لینک دریافت فایل به صورت PDF


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه نهم مرداد 1390ساعت 17:2  توسط   | 

مانور هايمليخ (Heimlich Maneuver)
 
همه چيز در يك آن اتفاق مي‌افتد و در اين حال، زمان ارزش فراواني پيدا مي‌كند. براي همه ما اين اتفاق پيش آمده كه در حين خوردن خوراكي، جسمي خارجي راه تنفسي‌مان را بند آورده و حالت خفگي به ما دست داده است. مغز انسان در صورت نرسيدن اكسيژن، در فاصله 6-4 دقيقه دچار مرگ مي‌شود. متأسفانه سالانه هزاران نفر به اين شكل زندگي خود را از دست مي دهند. دو سوم از اين افراد را كودكاني تشكيل مي‌دهند كه اغلب آنها سن زير سه سال دارند، در عين حال اين خطر همه را تهديد مي‌نمايد. حركت تكنيكي و ساده هايمليخ شما را قادر مي‌سازد تا در حد امكان، اشخاص را از خطر خفگي نجات دهيد. با يادگيري اين روش، حتي مي‌توانيد خود را نيز از خطر خفگي برهانيد. فرد در حال خفگي نه مي تواند صحبت كند و نه توانائي تنفس دارد، لذا به كمك شما سخت نيازمند است. هيچگاه به پشت شخص در حال خفگي نزنيد، چرا كه ممكن است كار مشكل‌تر شود (مگر آنكه نيم تنه بالائي شخص رو به پائين باشد). خنديدن و يا حرف زدن در حين جويدن غذا و بلعيدن آن ممكن است باعث ايجاد حالت خفگي گردد. به هنگامي كه حالت خفگي دست مي‌دهد، هرگز محلي را كه ديگران در آن هستند ترك نكنيد و همانند شكل زير، با اشاره وضعيت خود را به آنان بفهمانيد.
تأثير اين تكنيك به اين دليل است كه در حالت قطع تنفس بيمار، هنوز مقدار قابل توجهي هوا داخل ششها باقي است و با فشردن سريع دستها بر روي شكم مصدوم (بين قفسه سينه و ناف)، ششها فشرده مي شوند و هواي موجود در آنها به سمت ناي حركت مي‌كند و جسم خارجي را به سمت بيرون حلق مي‌راند. خفگي در كودكان اغلب به دليل بلعيدن جسم خارجي رخ مي‌دهد. در مورد به كارگيري اين تكنيك براي كودكان با احتياط كامل عمل كنيد.

نشانه‌هاي شخص در حال خفگي

در ادامه مطلب..


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم تیر 1390ساعت 11:36  توسط   | 

با سلام خدمت همه دوستان و همکاران گرامی.

چکیده ای از مقاله علمی اینجانب وهمسرم، خانم دکتر مریم پورعلی با عنوان "اثر لیتیم بر روی شاخصهای ترشحی و رشد تحریک شده توسط Bombesin  در غدد بزاقی و پانکراس موش صحرایی"  که اخیراً در شماره (1)53  سال 2010  ژورنال علمی معتبر"Chinese  Journal of  Physiology   " به چاپ رسیده  را جهت استحضار  و بهره برداری همکاران بر روی وبلاگ قرار دادم.

یادآور میشوم این تحقیق قسمتی از تحقیقات چندساله ای است که در گروه فارماکولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران به راهنمایی استاد دکتر احمدرضا دهپور ( انتخاب شده بعنوان عضو باشگاه 1% اول دانشمندان جهان) در مورد مکانیسم اثر یون لیتیم در سلولهای بدن در حال انجام است.

************************************************

"اثر لیتیم روی تحریک شاخصهای ترشحی و رشد القاء شده توسط Bombesin در غدد بزاقی و پانکراس موش صحرایی"

  چکیده : لیتیم، داروی انتخابی اختلال عصبی دو قطبی است که همچنین میتواند در رشد سلولی بعضی ارگانیسم ها تاثیر بگذارد.

در این مطالعه ، ما اثر لیتیم را روی ترشح و رشد  پانکراس و غدد بزاقی که توسط بمبزین القاء شده بررسی کرده ایم . وزن ، محتوای پروتئین، غلظت آمیلاز  وسرعت ترشح غدد پانکراس ، پاروتید و  تحت فکی 2 گروه  موش صحرایی نر (Wistar rat) که با آب یا لیتیم کلراید (600 میلی گرم در لیتر) به مدت 14 روز تغذیه شده اند و جداگانه تحت تزریق زیر جلدی  سالین یا بومبزین (10 میکرو گرم بر کیلو گرم) طی حداقل 4 روز از آزمایش قرار گرفته بودند اندازه گیری شد. نتایج ما نشان داد که تجویز بومبزین در موشهایی که با لیتیم تغذیه شده بودند ، نه تنها موجب سرکوب افزایش وزن القاء شده توسط بومبزین در پانکراس و پاروتید شده ، بلکه بطور معنی داری موجب کاهش رشد پانکراس شد. مصرف مزمن لیتیم بطور معنی داری افزایش محتوای پروتئین غدد بزاقی را که توسط بومبزین القاء شده بود مهارکرد . دادن بومبزین به جای سالین در گروهی که لیتیم گرفته بودند و همچنین گروهی که سالین دریافت کرده بودند کاهش قابل ذکری در محتوای پروتئین غدد بزاقی ایجاد کرد.

محتوای پروتئین غدد پانکراسی، در گروهی که به آنها بومبزین تزریق شده بود، هم در آنهایی که سالین و هم در آنهایی که لیتیم دریافت کرده بودند بطور قابل توجهی افزایش یافت.

در نتیجه اثر تحریکی بومبزین روی رشد و محتوای پروتئین پانکراس و غدد بزاقی توسط لیتیم کاهش یافت .

به نظر میرسد که لیتیم احتمالاً از طریق مهار هیدرولیز فسفاتیدیل اینوزیتول 4 و 5 بیس فسفونات، یک مهار کننده قوی فاکتورهای رشد القاء شده توسط بومبزین است.

(توضیح: Bombesin  یک پپتید 14 اسیدآمینه ای است که از پوست قورباغه اروپایی گرفته شده و بعنوان یک عامل رشد و ترشح غدد در تحقیقات فارماکولوژیک به کار میرود.)

 مقاله را از اینجا دریافت نمایید.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و چهارم مهر 1389ساعت 10:25  توسط   | 

دوست عزیز دیگری سوال کردند  که بعد از مصرف چند باره  یک داروی ترکیبی  برای مشکل پوستی ،جوابی نگرفتن تا اینکه یک بار داروخونه دارو رو بد درست کرده  و شکل دارو سخت و خشن شده. اونوقت خودشون  روغن  زیتون و کرم مرطوب کننده اضافه کردن و حالا مثل اینکه دارو خیلی بهتر اثر میکنه !!

اولاً باید بگم که مشکلات پوستی معمولاً دیر به درمان پاسخ میدن گاهی اوقات این زمان  به ماهها یا سالها و حتی گاهی اوقات تمام عمر طول میکشه( بعنوان مثال پسوریازیس ). البته متخصصهای پوست در نوبت های مختلف ویزیت ، کارایی دارو رو میسنجن . در مورد اینکه دارو توی یک نوبت خراب شده ، ممکنه نسخه یا برچسب ظرف ناخوانا باشه و احیاناً یک قلم دارو ، از نظر مقدار کم و زیاد شده باشد.

روغن زیتون و کرم مرطوب کننده خودشون از اجزای داروی ترکیبی هستند که بعنوان نرم کننده بکار میرن حالا شما اتفاقاً دارید جواب میگیرید. ولی یادتون باشه که وقتی حجم دارو رو زیاد میکنید در واقع غلظت مواد موثره رو کم کردید .

توصیه میکنم با پزشکتون مشورت کنید.

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم شهریور 1389ساعت 1:13  توسط   | 

در پاسخ به سئوالات مکرری که در مورد مشکل قرمز شدن و خارش پوست صورت و بدن هنگام قرار گرفتن در معرض نور آفتاب (مخصوصاً در فصل تابستان) مطرح میشود، نکاتی را  جهت بهبود و پیشگیری از  این مساله متذکر میشوم:

1-    از محرکهای محیطی و هر ماده شیمیایی که در محیط کار و  محیط اطراف شما قرار دارند در صورت امکان  خودداری کنید.

2-    پوست خود را مرطوب نگه دارید.

3-    قبل از مصرف هرگونه مواد آرایشی بهداشتی ابتدا آن را روی قسمت کوچکی از بدن (مثل داخل آرنج) تست نمایید.

4-    مصرف عطر و ادکلن را به حداقل برسانید. در صورت تصمیم برای مصرف، ابتدا آنرا در قسمت داخلی آرنج تست کنید.

5-    از کرمهای بهداشتی حاوی الکل (اتانول) و پروپیلن گلیکول خودداری کنید.

6-    از استفاده مواد آرایشی حاوی لانولین و صابون خودداری نمایید.(از پَنهای پاک کننده استفاده کنید)

7-    قبل از خواب هر نوع مواد آرایشی ، بهداشتی را از روی پوست پاک کنید.

8-    هوا را مرطوب نگه دارید.

9-    حداقل 8  لیوان آب در روز بنوشید.

10-حتی الامکان از لباس بلند و پوشیده استفاده کنید.

11-حتماً از ضد آفتابهایی که حاوی" زینک اکساید" هستند استفاده نمایید.

12-حداقل 45   دقیقه قبل از خروج از منزل از ضد آفتاب استفاده کنید.(اگر بیش از 3 ساعت زیر نور آفتاب هستید حتماً ضد آفتاب را تکرار کنید.)

13- حتی الامکان بین ساعات 10 صبح تا 4  بعداز ظهر در معرض  نور مستقیم آفتاب قرار نگیرید.(حتی در حد معطل شدن برای یک اتوبوس)

14-غیر از فصل تابستان نیز از ضد آفتاب استفاده کنید.

15-بعضی از داروها میتوانند حساسیت شدید به نور ایجاد کنند ( مانند آلپرازولام، کلردیازپوکساید،کورتونها، تتراسایکلین، آمی تریپتیلین، ایمی پرامین، ایزوترتینوئین و حتی موادی مانند کلرهگزین، کول تار،عطرها و بعضی ضد آفتابها)

                                                                                                     

+ نوشته شده در  پنجشنبه چهاردهم مرداد 1389ساعت 15:7  توسط   | 

تهیه و تنظیم: دکتر حسین حلاجیان

   بودزوناید(توربوهالر)

(BUDESONIDE)

®(PULMICORT)

 

مکانیسم اثر:

بودزوناید یک کورتیکوسترویید  ضد التهاب است که دارای فعالیت گلوکوکورتیکوئیدی قوی ومینرالوکورتیکوئیدی ضعیف است.

در پاتوژنر آسم ، التهاب یک جزء مهم است.

کورتیکوستروییدها روی طیف وسیعی از سلولهای التهابی ( ماست سل ها – ائوزینوفیلها  و ..) و نیز میانجی های التهابی ( هیستامینها –لکوترینها و ... ) موثر هستند . کورتیکوستروئیدهای استنشاقی به علت نداشتن پدیده عبور اول کبدی و نیز تعداد کم متابولیتها، انتخاب خوبی در بیماران آسمی اند.

فارماکو کنیتیک:

پودر استنشاقی بودزوناید 30  دقیقه بعد از استنشاق ، به حداکثر غلظت خودش می رسد . در حالیکه از طریق خوراکی ظرف 2-1 ساعت به این غلظت می رسد.

موارد مصرف:

 توربوهالر پالمیکورت برای درمان نگهدارنده آسم بعنوان درمان پروفیلاکسی در بزرگسالان و کودکان بالای 6 سال استفاده میشود.

همچنین در بیمارانی که نیاز به درمان خوراکی با کورتون دارند خیلی از این بیماران ممکن است بتوانند با مصرف نوع استنشاقی پالمیکورت، مصرف خوراکی را کم کرده یا حذف نمایند .

نکته مهم: این دارو در تسکین  برونکواسپاسم حاد تاثیری ندارد.

 منع مصرف:

 —در درمان اولیه حملات آسمی یا دیگر موارد حاد آسم.

—حساسیت.

هشدار:

بیمارانی که می خواهند از کورتون خوراکی به استنشاقی شیفت دهند باید تحت نظر قرار گیرند .

اطلاعات برای بیمار :

 بیمار باید بداند که پالمیکورت یک برونکودیلاتور نیست . بنابراین در زمان حمله آسم نباید از آن استفاده کرد.

 بیمار باید بداند که کارآیی حداکثر این دارو نسبت مستقیم با استفاده صحیح از آن دارد.

جهت پیشگیری از کاندیدیاز دهانی ، بیمار باید بعد از استنشاق هر دوز، دهانش را با آب بشوید( بدون اینکه آب را بنوشد) .

—این دارو نباید با وسیله کمکی ( آسم یار) استفاده شود.

—تداخل دارویی خاصی در مصرف استنشاقی دارو دیده نشده.

در حاملگی جزء گروهB   است و در شیر دهی مصرف آن بستگی به ارزیابی سود و زیان آن برای مادروکودک دارد.

عوارض جانبی :

عفونت تنفسی – فارنژیت- سینوزیت – تغییر صدا- سردرد- درد عمومی – تب – کاندیدیاز دهانی – سوء هاضمه.

میزان مصرف:

 در بزرگسالان از 200 -400 میکروگرم 2 بار در روز استنشاقی .

در کودکان : 200 میکروگرم 2 بار در روز

استنشاقی.

 


منبع:

Drugs.com(Drug Information Online)

2010/01/02

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم خرداد 1389ساعت 14:47  توسط   | 

تهیه و تنظیم: دکتر حسین حلاجیان

فگزوفنادینFexofenadine

®(Telfast)

مکانیسم اثر:

فگزوفنادین ، در واقع عمده ترین متابولیست فعال ترفنادین و آنتاگونیست انتخابی گیرنده های H1  (هیستامین) است.

در سطح آزمایشگاهی این دارو برونکواسپاسم القاء شده توسط آنتی ژنها را مهار میکند. این دارو از سد خونی مغزی عبور نمیکند( پس خواب آور نیست) . آثار آنتی هیستامینی آن ظرف یک ساعت آغاز شده و ظرف 3-2 ساعت به حداکثر میرسد و تاثیر آن تا 12 ساعت ماندگار است.

فارماکوکنیتیک:

بعد از مصرف خوراکی ظرف 6/2  ساعت به حداکثر غلظت خونی می رسد. مصرف با غذای چرب ممکن است سطح خونی آن را تا 21% کاهش دهد .تقریباً 5% آن تحت متابولیسم کبدی قرار می گیرد.

موارد مصرف:

—رینیت آلرژیک فصلی در بزرگسالان و کودکان بالای 6 سال.

—درمان کهیر مزمن بدون علت در بزرگسالان و کودکان بالای 6 سال.

میزان مصرف:

در بزرگسالان و کودکان بالای 12  سال: 60 میلی گرم 2 بار در روز و یا 180 میلی گرم یکبار در روز همراه با آب. در افراد با مشکل کلیوی حداکثر روزانه 60 میلی گرم کافی است.

کودکان  6-11  سال: 30 میلی گرم روزانه 2 بار با آب . در کودکان با مشکل کلیوی ،1 دوز  روزانه 30 میلی گرمی کافی است.

اشکال دارویی:

قرصهای  30-60  و 180 میلی گرمی . 

منع مصرف:

در حساسیت به دارو.

عوارض جانبی:

دیسمنوره در خانمها – سردرد – دردپشت – سرفه – غفونت  دستگاه تنفسی فوقانی – اُوتیت مدیا – تهوع – اسهال – خستگی- عوارض گوارشی.

تداخل دارویی:

—آنتی اسیدها می توانند سطح خونی فگزوفنادین را تا 41% کاهش دهند.

—مصرف همزمان این دارو با اریترومایسین و کتوکونازول عارضه جانبی به همراه ندارد گرچه ممکن است منجر به افزایش مختصر سطح خونی فگزوفنادین شود. 

مصرف در بارداری و شیر دهی :

تا کنون گزارشی مبنی بر بروز عوارض مشاهده نشده است. 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوازدهم خرداد 1389ساعت 19:2  توسط   | 

تهیه و تنظیم :دکتر حسین حلاجیان

زفیر لوکاست   ZAFIR LUKAST

  ®(ACCOLATE)

---------------------------------------------------------------------------

در ادامه مطلب میخوانیم:

مکانیسم اثر

فارماکوکینیتیک

موارد استفاده

منع مصرف

اخطارها

تداخلات دارویی

اطلاعات برای بیمار

عوارض جانبی

دوز و نحوه تجویز    

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم خرداد 1389ساعت 11:14  توسط   | 

تهیه و تنظیم: دکتر حسین حلاجیان

معرفی داروها

 محتوای کلی مطالبی که در قسمت "معرفی دارو" می آید شامل اطلاعات نسبتاً اختصاصی برای داروساز در مورد هر دارو است و معیار انتخاب دارو نیز متناسب  با مقطع زمانی و شیوع بیماری، جدید الورود بودن آن به بازار دارویی و نیز فراوانی مصرف آن خواهد بود. ضمناً با توجه به اهمیت معرفی داروهای جدید، تعدادی از داروهایی که به تازگی وارد بازار دارویی اروپا و آمریکا شده و یا مورد تایید FDA  قرار گرفته نیز به تدریج معرفی خواهد شد. همکاران ارجمند می توانند با توجه به توضیحات بالا، نسبت به ارسال مطلب با ذکر منبع اقدام نمایند.

این قسمت:

"مونته لوکاست"  (® "singulair" )

 

در ادامه مطلب میخوانیم:

مکانیسم اثر و فارماکولوژی

فارماکوکنیتیک

تداخل دارویی

موارد مصرف

منع مصرف

احتیاطات و اطلاعات برای بیمار

عوارض جانبی

 دوز و نحوه تجویز

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1389ساعت 15:41  توسط   | 

تهیه و تنظیم : دکتر حسین حلاجیان

آلزایمر

 

**************************************************************

آلزایمر" یا آنطور  که معروف است ، جنون پیری ، عبارت است از یک بیماری پیش رونده همراه با تخریب سلولهای مغزی که با درجات مختلفی از فراموشی ، تا فراموشی کامل خود شخص بیمار ، همراه بوده و طبیعتاً با یک فراموشی ساده  تفاوت دارد .

اولیّن بار دکتر الویس آلزایمر ، پزشک آلمانی در سال 1906  بعد از بیست سال  کوشش ، موفق شد تعریفی از این بیماری ارائه دهد . درحال حاضر حدود6/5  میلیون نفر در آمریکا مبتلا به آلزایمر می باشند .به ازای هر 5 سال بعد از سن 60 سالگی ، خطر ابتلای به آلزایمر 2 برابر میشود . ازبین مبتلایان فعلی ، حدود 1% بین 60-64 سال و بیش از 40% آنها 85 سال و بالاتر دارند .

  • این بیماری بین زنان شایع تر از مردان است . به ازای هر 5 نفر زن ، 4 مرد به آلزایمر مبتلا می شوند . هر سال 450000  نفر به مبتلایان جدید اضافه می شود . یعنی در هر روز 1224  مورد جدید و در هر ساعت 51 مورد ! به عبارت دیگر در هر 70 ثانیه یک مورد جدید ! در آمریکا هزینه مستقیم مراقبت از بیماران آلزایمری در سال 1991 ، 6/20 میلیارد دلار بوده و هزینه های کلّی آن به 3/76 میلیارد دلار رسیده . قسمت اعظم هزینه های مستقیم  مراقبت از بیماران ، مربوط به مراقبتهای پرستاری در منزل میشود که به ازای هر بیمار 47000 دلار در سال بوده . آلزایمر ششمین علت مرگ در جهان است .
  • علل بیماری : آلزایمر ، با اختلال پیش رونده حافظه و شناسایی مشخص می شود و می تواند منجر به یک زندگی نباتی و مرگ زود رس شود . مکانیسم ایجاد این بیماری دقیقاً مشخص نشده امّا می دانیم که در این بیماری آنزیم استیل کولین ترانسفراز و نیز شاخصهای فعالیت عصبی کولینرژیک به طرز چشمگیری کاهش می یابد . همچنین فعالیت مغزی دوپامین ، نور اپی نفرین ، سرو تونین و سوماتوستاتین نیز کاهش  می یابد . کاهش سروتونین که از طریق پر کردن فضای خالی بین سلولهای عصبی ، موجب تسهیل انتقال جریان الکتریکی بین سلولهای عصبی می گردد، موجب اختلال در ارتباط سلولی بین بخشهای مختلف مغز شده و در نتیجه فرایندهای پیچیده ای که مثلاً به یادآوری خاطرات می انجامد مختل شده و فرد کم کم دچار فراموشی می شود .آلزایمر با از دست دادن حافظه کوتاه مدت ، فراموش کردن آدرسها و اسم ها آغاز شده و کم کم تا آنجا پیش می رود که فرد حتی راه بازگشت به خانه را فراموش میکند . در حالت بدتر ، فرد افراد خانواده و حتی  خودش را نیز به جا نمی آورد.
  • فرضیه دیگری که در مورد  علت آلزایمر مطرح شده ( فرضیه بتا آمیلویید ) است :

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه هشتم اردیبهشت 1389ساعت 10:8  توسط   | 

تهیه و  تنظیم: دکتر حسین حلاجیان

G6PD و داروها

 

 

داروهایی که در نقص آنزیم G6PD ( فاویسم ) منع مصرف دارند یا باید با احتیاط مصرف شوند به همراه شدت خطر:

 

نام دارو

دسته دارویی

شدت خطر

استامینوفن *

ضد درد – ضد تب

پایین

آنتازولین

آنتی هیستامین

پایین

ویتامین ث *

ویتامین

پایین

آسپیرین

ضد التهاب

بالا

استمیزول

آنتی هیستامین

پایین

کلرامفنیکول

آنتی بیوتیک

بالا

کلروکین

ضدمالاریا

بالا

سیپروفلوکساسین

آنتی بیوتیک ( کینولون)

بالا 

کلشی سین

ضد التهاب، ضد نقرس

پایین

داپسون

ضد جزام

بالا

دیمرکاپرول

متفرقه

بالا

دیفن هیدرامین *

آنتی هیستامین

پایین

دوپامین

ضد صرع

پایین

دوکسوروبیسین

شیمی درمانی

بالا

فورازولیدون

آنتی بیوتیک

بالا

گلی بن کلامید

آنتی دیابتیک

بالا

ایزوبوتیل نیترات

متفرقه

بالا

ایزونیازید

آنتی بیوتیک

پایین

لاموتریژین

ضدافسردگی

بالا

منادیون(ویتامین(k6

متفرقه

بالا

منادیون و منادیون سدیم بی سولفیت (ویتامینk3 )

متفرقه

بالا

منتول

متفرقه

بالا

مزالازین

ضد التهاب

بالا

متیلن بلو

متفرقه

بالا

نیترازاپین

ضدافسرگی

پایین

 

نام دارو

دسته دارویی

شدت خطر

نالیدیکسیک اسید

آنتی بیوتیک

بالا

نیریدازول

ضد قارچ

بالا

نیتروفورانتوئین

آنتی بیوتیک

بالا

نیتروفورازون

آنتی بیوتیک

بالا

نور فلوکساسین

آنتی بیوتیک (کینولون)

پایین

PABA

متفرقه

پایین

فناستین

ضد درد

بالا

فنازوپیریدین

ضد درد مجاری ادرار

بالا

فنی توئین

ضد صرع

پایین

پریماکین

ضد مالاریا

بالا

پروبنسید

ضد درد – ضد التهاب

بالا

پروکائین آمید

قلب و عروق

پایین

پروگوانیل

ضد مالاریا

پایین

پیرتمیامین

ضد مالاریا

پایین

کینا کرین

ضد مالاریا

بالا

کینیدین

ضد مالاریا- ضد آریتمی

پایین

کینین

ضد مالاریا

پایین

استرپتومایسین

آنتی بیوتیک

پایین

سولفاستامید

سولفوتامید

بالا

سولفادیازین

سولفوتامید

پایین

سولفا متوکسازول

سولفوتامید

بالا

سولفاسالازین

سولفوتامید

بالا

تامسولوسین

سولفوتامید

بالا

تری هگزیفنیندیل

ضدپارکینسون

پایین

تریماتوپریم

ضدمالاریا- ضد باکتری

پایین

ویتامین K1

متفرقه

پایین

 

 * :داروهای * دار بیش از مقدار درمانی نباید مصرف شوند.

— داروهایی که با شدت خطر پایین(Low risk  ) معرفی شده اند ممکن است در دوزهای درمانی خطری نداشته باشند.نژادهایی که به نقص آنزیم G6PD از کلاس I  دچار هستند ( نوع مدیترانه ای) ممکن است حتی به داروهای Low Risk   هم واکنش نشان دهند. قبل از

مصرف هر یک از داروهای موجود در جدول ( و یا به طورکلی هر دارویی در فاویسم ) مشورت با پزشک یا داروساز  ضروری است .

— بعنوان یک قانون کلی بهتر است از مصرف داروهای زیر به هر عنوان پرهیز شود .

1)      ضد التهابهای غیر استروئیدی ( به ویژه آسپیرین و ایبوپروفن )

2)      استامینوفن

3)      کینولونها ( سیپروفلوکساسین )

4)      داروهایی که از طریق کبد متابولیزه میشوند و یا ممکن است منجر به همولیز یا مشکلات خونی یا کبدی شوند .

5)      سولفونامیدها + کوتریموکسازول

6)      فراورده های نفتی ( که طیف گسترده ای از غذاهای مصنوعی تا ویتامینها را در بر میگیرند و هر سال بیشتر میشوند )

7)      آب  نباتها یا آدامسهای حاوی نفتالن .

8)      متیلن بلو و تولوییدن بلو

منابع :

1) G6pddeficiency.org

2) معاونت غذا و داروی واحد اطلاع رسانی دارو و سموم – دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

این گزارش را در خبرنامه داخلی انجمن داروسازان شهرستان تنکابن نیز میتوانید مطالعه فرمایید.


 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و چهارم فروردین 1389ساعت 20:50  توسط   | 

*  تهیه و تنظیم :  دکتر حسین حلاجیان

ونلافاکسین Effexor

  

     "ونلافاکسین " یک داروی ضد افسردگی نسبتاً جدید است که نسبت به گروه های دیگر داروهای ضد افسردگی ( مهار کننده های MAO ، سه حلقه ای ها وs ،SSRI ) متفاوت است . به نظر میرسد ونلافاکسین عوارض گروههای دیگر را ( به ویژه عوارض آنتی کولینرژیک ) ندارد یا کمتر دارد . مطالعات نشان داده که ونلافاکسین یک  SNRI است یعنی مهار کننده بازجذب سروتونین و  نوراپی نفرین . ضمناً در دوزهای کمی بالاتر،موجب مهار بازجذب دوپامین نیز میشود. همین ویژگی ها موجب میشود مصرف آن در افرادی که به درمان با مهارکننده های اختصاصی باز جذب سروتونین (SSRIs) پاسخ نداده اند موفق تر باشد .

موارد مصرف:

ونلافاکسین ابتدا برای درمان افسردگی ماژور – اختلال اضطرابی جنرالیزه – ترس از اجتماع و اختلال جبری وسواس و اختلال ترس در بزرگسالان به کار رفت . نکته مهم که قبلاً ذکر شد تحمل بهتر بیمار نسبت به این دارو در مقایسه با گروههای دیگر است . ازدیگر مصارف  ونلافاکسین میتوان اختلالات شخصیتی بزرگسالان نام برد . این دارو گرچه ممکن است در بیش فعالی کودکان مصرف شود( تحقیقات مختلف کارایی بهتر این دارو را نسبت به داروهای دیگر نشان داده ولی FDA این دارو را به همراه ضدافسردگی های دیگر در Black Box قرار داده است (یعنی به طور کلی در کودکان و افراد زیر 24 سال و بویژه زیر 18 سال به علت افزایش احتمال میل به خودکشی و آسیب رساندن به خود توصیه نمیشود.)

موارد مصرف غیر رسمی (off lable):

نوروپاتی دیابتی – پروفیلاکسی میگرن و گرگرفتگی درخانمهای یائسه. با توجه به تاثیر ونلافاکسین  هم روی سیستم سروتونرژیک و هم آدرنرژیک ،این دارو بعنوان یک درمان در کاهش فواصل حملات کاتاپلکسی بکار میرود .( نوعی ضعف عضلانی که در بیماران دچار اختلال خواب پیش می آید .)

همچنین اغلب در درمان کاهش فشار خون ارتوستاتیک ونیزدر سندروم تاکیکاردی ارتوستاتیک به کار میرود .با توجه به نیمه عمر نسبتاً کوتاه ونلافاکسین و متابولت فعال آن ( 4 و 11 ساعت ). ونلافاکسین باید در دوزهای منقسم  2-3 بار در روز مصرف شود .

عوارض جانبی :

به ترتیب عبارتند : تهوع – سردرد – بی خوابی – خشکی دهان – سرگیجه –یبوست – خستگی – تعریق – کاهش اشتها – کاهش مختصر میل جنسی در مردان و اختلالات میل جنسی در بانوان – میل به خودکشی

منع مصرف:

کودکان – افراد با سابقه حسّاسیت – افرادی که مهار کننده های MAO (سلژیلین – ترانیل سیپرومین ) استفاده میکنند.  ( مگر اینکه 14 روز فاصله بین مصرف این دو دارو باشد)و اختلالات صرعی.

احتیاطات :

گلوکوم – بانوان باردار – بیماران فشارخونی و قلبی .

به علت نیمه عمر کوتاه ونلافاکسین مصرف  دقیق آن اهّمیت  زیادی دارد. چون ممکن است فراموشی مصرف باعث بروز سندم قطع مصرف شود .

سندروم سروتونین ممکن است در مصرف همزمان با SSRIs – تریپتانها نیز رخ دهد که حتی میتواند منجر به مرگ شود . علائم آن شامل بیقراری – توهّم – کما – تاکی کاردی – افزایش دمای بدن – افزایش فشار خون و نیز اسهال – تهوع و استفراغ باشد این عارضه ممکن است در مصرف ونلافاکسین به تنهایی ولی با دوز بالانیز دیده شود.

  ا فکسور در بازار دارویی ایران بصورت کپسولهای 5/37 و 75 میلی گرمی موجود است .

تداخل دارویی:

ونلافاکسین ممکن است آستانه تشنّج را پایین آورد . بنابراین با داروهایی مثل بوپروبیون و ترامادول باید با احتیاط و در پایین ترین دوز مصرف شود .

گرچه تداخل ونلافاکسین با الکل شدت کمتری ازبقیه داروهای ضدافسردگی دارد با اینحال در این مورد منع مصرف دارد .

میزان مصرف :

دوز ابتدایی مصرف این دارو 75 میلی گرم درروز به صورت تک دوز است .برای بعضی از بیماران ممکن است این دوز به صورت 5/37  میلی گرم در روز به مدت 4-7 روز( برای تحمل بهتر) آغاز شود. در بیمارانی که به این میزان جواب نداده اند ممکن است تا 225 میلی گرم در روز افزایش یابد .( به فاصله هر 4 روز 75 میلی گرم به دوز ابتدایی اضافه میشود.)

اولین آثار  درمان دربیماران ، بین 2-4 هفته بعد از شروع مصرف  دیده میشود .اما در بعضی بیماران بعد از یک هفته و در بعضی ، بعد از 2 ماه از شروع درمان دیده شده است.

منابع  :

  RxList  The internet Drug Index  0209.- *

* -Frequently Asked Questions about Venlafaxine(Effexor)، Version 3.3/5 June 1994 Prepared by Ivan Goldberg،MD

* -Wikipedia، the free encyclopedia2009/08/26

این مقاله  را در اولین شماره خبرنامه داخلی انجمن داروسازان شهرستان تنکابن "کیمیا"، نیزمیتوانید مطالعه نمایید. ۰

+ نوشته شده در  شنبه بیست و یکم فروردین 1389ساعت 10:7  توسط   | 

پیشگیری از آلرژی

 

پیشگیری در منزل:

  • گردگیری:راه های ساده ای برای پیشگیری از آلرژی در منزل وجود دارد. با گردگیری سطوح اطاقهاو نیز شستشوی رختخواب می توانید میزان ذرات غبار را کنترل کنید.
  • جارو کردن : اگر چه جارو کردن ممکن است از طریق پراکنده کردن گرد و غبار در هوا موجب ایجاد واکنش آلرژیک شود، ولی به هر حال هفته ای 1-2بار جارو کردن اطاقها می تواند ذرات گرد و غبار روی سطوح را کاهش دهد. حتما موقع جارو کردن ماسک به صورت زده و بعد از جارو کردن چند ساعتی خانه را ترک کنید که از گرد و غبار پراکنده در هوا دور بمانید. ضمنا مطمئن شوید که جارو برقی شما فیلتر هوا دارد.

.  

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1388ساعت 12:37  توسط   | 

 تهیه و تنظیم : دکتر حسین حلاجیان

آلرژیهای فصلی

عبارتند از التهاب کوتاه مدت پرده های مخاطی پوشاننده مسیر بینی. بیماری معروف به تب یونجه ،در اثر گرده های جدا شده از گلها- درختان- گیاهان که در هوا سرگردان هستند ایجاد می شود .فصل آلرژی عمدتا شامل بهار و پاییز می شودیعنی زمانی که گیاهان گرده افشانی می کنند . فصل گرده افشانی چه زمانی آغاز می شود و چه قدر طول می کشد؟ در نقاط مختلف این دوره زمانی متفاوت است اما فصل گرده افشانی بهاری معمولا از نیمه اسفند تا نیمه خرداد طول می کشد و دوره بعدی نیز از اواخر تابستان یا ابتدای پاییز یعنی فصل در آمدن علف های هرز.حدود 40 میلیون نفر از مردم در امریکا از آلرژی های ناشی از گرده های گلها و گیاهان رنج می برندو حدود یک میلیارد دلار در سال هزینه برمی دارد.

گرچه آلرژی وضعیت خطرناکی نیست ،ولی می تواند موجبات آزار فرد و یا مشکلات جدی در انجام کار روزانه فرد را فراهم کند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم اردیبهشت 1388ساعت 10:38  توسط   | 

پوکی استخوان( استئوپروز) در خانم های یائسه

استئوپروز یا پوکی استخوان بیماری است که در آن توده استخوان بدن کاهش می یابد در نتیجه استخوانها ضعیفتر شده و با کوچکترین ضربه ای ممکن است بشکنند.

کلسیم و استروژن عوامل اصلی ساخت و نگهداری قدرت استخوان در زنان هستند. مطالعات نشان داده که خانمهای یاسئه بیشتر به پوکی استخوان مبتلا می شوند.چون در این شرایط کلسیم به شدت کاهش پیدا کرده وسطح استروژن خون نیز پایین می آید.

شیوع:

طبق گزارش انجمن پزشکی زنان آمریکا، استئوپروز یک بیماری رایج است که 29 میلیون نفر را در آمریکا درگیر کرده است . توده استخوان در خانمها به تدریج از سن 30 سالگی به بعد کاهش می یابد و این کاهش از یائسگی به بعد به طور واضح سرعت می یابد. تخمین زده می شود که 13تا18درصد زنان بالای 50 سال آمریکایی استئوپروز دارند و بعلاوه 37-50 درصد نیز مبتلا به استئوپنی هستند (یعنی کاهش توده استخوان تا زیرحد نرمال ) این مسئله یافته مهمی است .چون استئوپروز موجب ایجاد یک میلیون شکستگی درسال می گردد. از طرف دیگر 12تا20% این شکستگی ها منجر به فوت می شوند. شکستگی لگن در خانمهای یائسه دومین علت مراجعه به مراکز مراقبت پرستاری و یکی از مهمترین اختلالات منجر به کاهش کیفیت زندگی می باشد.

عوامل خطر :

سابقه ابتلای اعضای خانواده به پوکی استخوان- یائسگی در اعضای درجه اول خانواده –وزن پائین – سابقه شکستگی استخوان در بزرگسالی – استعمال سیگار- تغذیه ناکافی – الکل – یائسگی زودرس-مصرف کم کلسیم به مدت زیاد وفعالیت کم فیزیکی

تشخیص:

خانمهای یائسه بالای 65سال –خانمهای جوانتر از 65سال که حداقل یکی از عوامل خطر را که بالا گفته شد داشته باشند وخانم های یائسه با شکستگی باید جهت تشخیص به متخصص مربوطه مراجعه نمایند.

درمان داروئی:

داروهای زیادی برای درمان دارویی استئوپروز وجود دارد .رایج ترین داروها عبارتند از:

1-    کلسیم و ویتامین د3

2-    بیس فسفونات ها

3-    تنظیم کننده های انتخابی گیرنده های استروزن SERMs

4-    تری پاراتاید

5-    هورمون درمانی

کلسیم و ویتامین د:

مصرف کلسیم می تواند موجب جلوگیری ویا کاهش از دست رفتن استخوان در بزرگسالان شود. نمکهای متنوعی از کلسیم وجود دارند مثل کربنات- سیترات و لاکتات.

کلسیم کربنات برای جذب بیشتر کلسیم باید همراه غذا مصرف شود.سیترات کلسیم به راحتی جذب شده و عوارض جانبی کمی دارد ونیازی به مصرف آن همراه غذا نیست. بیمار باید 500-600 میلی گرم کلسیم کربنات یا 200-315میلی گرم سیترات کلسیم در روز مصرف کند. ویتامین د3 باید یک دوز 400 واحدی در روز برای اطمینان از جذب کامل کلسیم مصرف شود .

در ایران نیز فراورده های مختلفی از کلسیم و ویتامین د وجود دارد.

بیس فوسفونات ها :

این داروها شامل آلندرونیت (فوزاماکس) – رزیدرونیت(اکتونل) و ایبادرونیت (بونیوا)هستند. این داروها برای جلوگیری و یادرمان استئوپروز به کار می روند.مکانیسم عمل آنها افزایش محتوای استخوان از طریق کاهش از دست رفتن مواد معدنی آن به ویژه در لگن وستون فقرات می باشد. عوارض جانبی این داروها شامل تحریک معده و سردرد می باشد. این داروها می توانند براساس نوع خود،روزانه، هفتگی و یا ماهیانه مصرف می شود.برای جلوگیری از تحریک گوارشی دراز مدت این داروها ،لازم است که بیماران این داروها را در صبح ها ،حداقل نیم ساعت قبل از مصرف صبحانه یا مصرف داروهای دیگر و حتما با اب زیاد مصرف نمایند. یعد از خوردن این دارو ، بیمار حداقل نیم ساعت نباید دراز بکشد در عین حال مصرف کلسیم و ویتامین د3 همراه با این دارو ها ضروری است.

SERMs:

رالوکسیفن (اویستا)تنها داروی این گروه است که توسط FDA پذیرفته شده است این دارو بعنوان یک هورمون ،برگیرنده های استروژن روی استخوان تاثیر کرده و موجب کاهش از دست رفتن محتوای آن می شود. این داروها روی سینه و رحم تاثیرنمی گذارند بنابراین بسیاری از عوارض جانبی ازاین طریق حذف می شود.

عواملی جانبی عمده آن شامل گر گرفتگی –درد مفصل – وترومبوز عروقی می باشند .این داروها جایگزین خوبی برای زنانی هستند که به استروژن مقاومند

کلسی تونین- سالمون(میاکالسیک):

 کلسی تونین –سالمون ، اثرات کلسی تونین طبیعی موجود در بدن را مهار کرده و بنابراین جلوی کاهش استخوان را می گیرد.

این دارو در خانمهایی که حداقل 5سال از یائسگی شان گذشته باشد مصرف می شود. این دارو تاثیر کمتری از بقیه داروهای مورد مصرف درمان پوکی استخوان دارد بنابراین بیشتر برای بیمارانی که درد همراه شکستگی دارند و یا بیمارانی که به دلایل مختلف قادر به استفاده از داروهای دیگر نیستند استفاده می شود. مشخص شده که این دارو می تواند موجب کاهش خطر شکستگی ستون فقرات شود.

تری پاراتاید(فورتئو):

یک مشابه هورمون پاراتیرویید است که روزانه یک باربرای تحریک ساخته شدن توده استخوانی از طریق افزایش جذب کلسیم از روده می شود این دارو موجب افزایش محتوای معدنی استخوان ، توده استخوان و قدرت استخوان می شود .

هورمون درمانی :

درمان جایگزین استروژن .محتوای استخوان را افزایش می دهد. این درمان، عوارض یائسگی مثل گرگرفتگی ،خشکی واژن وتعریق شبانه را برطرف می کند. بعضی از مطالعات نشان داده اند که این درمان می تواند محتوای استخوان را طی 2سال تا 5درصد افزایش دهد. هورمون درمانی برای پیشگیری از یائسگی پذیرفته شده ولی برای درمان استئوپروز توصیه نمی شود.تصمیم برای استفاده از هورمون درمانی باید براساس عوامل خطر بیمار گرفته شود.چون این درمان عوارض جانبی ناخواسته زیادی دارد. این مساله هم باید در نظر گرفته شود که کاهش محتوای استخوان، با توقف هورمون درمانی از سر گرفته می شود.

درمان های غیر دارویی:

با نوان وبه ویژه خانمهای یائسه می توانند خطرابتلای خود به پوکی استخوان را با مصرف روزانه کلسیم و فعالیت بدنی مناسب کاهش دهند. فعالیت مناسب شامل حداقل نیم ساعت ورزش مثل حرکت درجا- پیاده روی- بالارفتن از پله ها- تنیس وکار با وزنه می باشد. توصیه شده که ورزش حداقل 2بار در هفته وهر بار 40دقیقه باشد. پرهیز از مصرف الکل و سیگار می تواند موجب کاهش خطر ابتلا شود.مطالعه نشان داده که 15-20 دقیقه آفتاب گرفتن در روز می تواند به جذب حداکثر کلسیم کمک کند.    

                                                                                تهیه و تنظیم : دکتر حسین حلاجیان

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیستم فروردین 1388ساعت 12:30  توسط   | 

زوال عقل چیست و علت آن چه می باشد؟ (اطلاعات برای بیمار)

زوال عقل شامل سه دسته ناتوانی است:

  • از دست دادن حافظه
  • تغییر در رفتار
  • از دست دادن توانایی انجام کارهای ساده

رایج ترین نوع زوال عقل، آلزایمر (ALZHEIMER`S DISEASE) یا ADمی باشد که حدود 90-60 درصد موارد زوال عقل را شامل می شود.بقیه انواع زوال عقل ، حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد موارد را در بر می گیرد. بعضی از مردم ممکن است ترکیبی از چند نوع این بیماری را داشته باشند.هنوز علت اصلی زوال عقل دقیقا شناخته نشده. به نظر می رسد این بیماری نتیجه فرایندهای متفاوتی در مغز باشد که منجر به تخریب سلول های مغزی موثر در حافظه، یاد گیری و رفتار می گردد‌. تقریباً 5/4 میلیون نفر آمریکایی آلزایمر دارند . البته این عدد می تواند بزرگتر از این باشد چون همهٴ موارد شناسایی نشده اند . این تعداد افزایش خواهد یافت. تا سال 2050 تعداد مردم مبتلا به آلزایمر به 11 تا 16 میلیون نفر خواهد رسید.

بیماری آلزایمر در حال تبدیل به یک مبحث عمده در سیستم مراقبتهای بهداشتی می باشد.هم از نظرهزینهٴ درمان و هم از نظر مراقبتهای مورد نیاز .

از 10 نفر آمریکایی یک نفر با عضوی از اعضای خانواده مبتلا به آلزایمر وجود دارد و از هر 3نفر، یک نفر فردی مبتلا به آلزایمر را می شناسد.

.

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه یازدهم اسفند 1387ساعت 12:7  توسط   | 

بیمار و قیمت دارو

در بسیاری از موارد ، بیماران تحت پوشش بیمه ، از مبلغ پرداختی بابت دارو ناراضی بوده و احساس می کنند قیمتی بالاتر از آنچه باید، پرداخت نموده اند .

شفاف سازی و راهنمایی صحیح بیمار در مورد نحوه محاسبه قیمت دارو می تواند به آرامش روانی بیمار کمک نماید . داروها از نظر پوشش بیمه ای به چند دسته تقسیم می شوند :

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم بهمن 1387ساعت 12:7  توسط   | 

                                                                                                                                                         

سرفه را جدی بگیریم :

صرفنظر از جنبه آزار دهنده سرفه ، معمولاً سرفه ها بعنوان یک مکانیسم حفاظتی برای بیرون راندن مواد مزاحم چسبیده به دستگاه تنفسی به شمار می آید . در عین حال سرفه می تواند یک مشکل جدی برای سلامتی باشد و موجب صدمات شدیدی به ویژه در افراد بیمار و ضعیف شود.

سرفه کنترل نشده و شدید می تواند :

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم بهمن 1387ساعت 18:10  توسط   | 

 

موی سالم:

موهای سالم- شفاف - درخشان و قوی در واقع نمای خارجی از یک بدن سالم هستند . شما رنگ -نوع وحتی مقدار موهایتان را به ارث می برید اما به هرحال انتخاب یک رژیم مناسب می تواند روی سلامتی -درخشش واستحکام موهایتان موثر باشد .

زیبایی از درون:


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و نهم دی 1387ساعت 11:46  توسط   | 

چه داروهایی را می توانیم بدون نسخه از داروخانه بخواهیم؟

                                         (داروهای OTC )

داروهای OTC یعنی داروهایی که مراجعه کننده به داروخانه بدون ارایۀ نسخه می تواند از طریق مشاوره بادکتر داروساز خریداری کند. OTC مخفف Over the counter یعنی" آنطرف پیشخوان" می باشد. در کشورهای دیگر قفسه هایی در محوطه عمومی داروخانه و دردسترس بیمار قرار دارد که اقلام دارویی بدون نسخه روی آن چیده شده و موارد ومیزان مصرف بر روی دارو درج شده. مراجعه کننده با صرف وقت کافی و اطلاع از مورد مصرف دارو ،آن را انتخاب کرده وبعد از مشاوره با داروساز،خریداری می کند. لیست داروهای قابل ارایه بدون نسخه در کشورهای اروپایی وامریکا بسیار گسترده است ولی در ایران با وجود تغییراتی که در چند سال اخیر داشته، هنوز جای گسترش وبزرگتر شدن دارد به همین خاطر در بسیاری از موارد داروساز با رعایت تمام جهات ممکن است اقدام به تجویز دارویی خارج از لیست OTC به مقدار و مدت محدودی بکند.

لیست داروهای otc ایران

                                                                                           تهیه و تنظیم : دکتر حلاجیان

+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم دی 1387ساعت 20:58  توسط   |